የንቦችን ባህርይ መገምገም


የንቦችን ባህርይ መገምገም (Assessing Hive Temperament)
By Nicole Gennetta      November 11, 2019
 
አንድ ቀፎ ከሌላው የተለየ እርምጃ የሚወስደው ለምን እንደሆነ አስበው ያውቃሉ? ወይም ምናልባት አንድ ጊዜ ገራም የነበረ ቀፎዎ የሚንቀሳቅሰውን ማንኛውንም ነገር ለመንደፍ በድንገት ለምን ወጣ? 
የንቦች ባሕርይ በተወሰነ ደረጃ ግላዊ ሊሆን ይችላል፡፡ (አንዳንድ ሰዎች ከሌሎች ይልቅ ተናዳፊ ንቦችን የበለጠ ስለሚታገሱ) ሆኖም በአጠቃላይ ከአንድ ቀፎ ወደ ሌላው የሚለያይ ነው፡፡ እያንዳንዱ ቀፎ ውስጥ የእያንዳንዱ ህብረ-ንብ ባህሪ ልዩ እንዲሆን የሚያደርግ የራሱ ልዩ ባሕሪዎች አሉት፡፡ ሆኖም በባህሪይ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ የሚችሉ በርካታ ሁኔታዎች አሉ፡፡ 
መደበኛ የንቦች ባህርይ ምንድነው?
ከመጀመራችን በፊት መደበኛውን የንብ ተፈጥሮ ማወቅ አስፈላጊ ነው፡፡ እንደገና እያንዳንዱ ህብረ-ንብ በተወሰነ ደረጃ ይለያያል፡፡ በአጠቃላይ የአየር ንብረት ሞቃታማ፣ ፀሓያማ እና ብዙ የማር ወለላ የሚሰጡ አበቦች በሚኖሩበት ወቅት ህብረ-ንቦች ገራም መሆን አለባቸው፡፡
ሁኔታዎች ተስማሚ በሚሆኑበት ጊዜ ቀፎ የፍተሻ ሲደረግ፣ በቀፎው ፊት ለፊት ሲራመዱ፣ ምርመራ ሲያካሂዱ፣ ወዘተ በዋነኝነት ንቦች ችላ ሊሉዎት ይችላሉ፡፡ የእነሱ ምርጥ ጠባይ መሆን ያለበት በዚህ ጊዜ ነው።
በተፈጥሮ ገራም እና ቀፎ ፍተሻዎችን የሚታገሱ ንቦችን ማቆየታችን ያስደስተናል፡፡ ተናዳፊ ንቦችን ማቆየት አስደሳች አይደለም!
ስለዚህ፣ ለንቦች ድንገተኛ የባህሪ ለውጦች ምክንያቶች ምን ናቸው? እስቲ የተወሰኑትን የለውጥ ሥሮች እንመልከት- እነሱም የአየር ሁኔታ፣ ሙቀት፣ ደመናዎች፣ ለሊት፣ ረሃብ፣ አዳኝነት እና ዝርፊያ፣ ዘረመል፣ ተደጋጋሚ የቀፎ ፍተሻዎች፣ የፍተሻ ሰዓት፣ ንዝረት/እንቅስቃሴ፣ ያተገባ አያያዝ፣ ጭስ አለመጠቀም ናቸው፡፡ 
የአየር ሁኔታ
ንቦች እንደ ብርሃናማ፣ ሙቅ፣ ከነፋስ ነፃ ቀናት ይፈልጋሉ። ቀፎዎች በዝናብ ውስጥ መከፈት የለባቸውም፣ ወይም ከ12 ድግሪ ሴ.ግ በታች የሆነ የሙቀት መጠን ሲኖር ንፋሱ ወይም አውሎ ነፋሶች ሲበዙ ንቦች እንደ እንግዳ አቀባበል አይሆንም፡፡
ሙቀት
በከፍተኛ ሙቀት ወቅት ንቦች በቀላሉ ሊረበሹ ይችላሉ፡፡
ደመናዎች
ንቦች በዩ.ቪ ጨረሮች እና በፀሐይ አቅጣጫ ይጓዛሉ፡፡ ደመናማ በሆኑ ቀናት ውስጥ ንቦች መንቀሳቀስ አይችሉም፣ ይህም ትንሽ ሊያስቆጣቸው ይችላል። ደመናማ በሆኑ ቀናት ውስጥ ንቦችን ለብቻ መተው ይሻላል። 
ለሊት
ደመናማ ከሆኑ ቀናት ጋር በሚመሳሰል ሁኔታ ንቦች በሌሊት ማየት አይችሉም። ስለሆነም እነሱ የብርሃን ምንጮችን እና እንቅስቃሴን ያጠቃሉ፡፡ ማታ ማታ በቀፎው አጠገብ መጓዝ ደህንነቱ የተጠበቀ ቢሆንም ቀፎውን በጭራሽ አይክፈቱ! ደስተኛ ባልሆኑ ንቦች በጅምላ ሰላምታ ይሰጥዎታል። 
ረሃብ
ይህ ምናልባት ድንገተኛ የአየር ጠባይ ለውጦች ዋነኛው መንስኤ ነው፡፡ ከሁለት ሳምንት በፊት ንቦችዎ በተቻለ መጠን ጥሩ/ገራም ነበሩ፣ ዛሬ ደግሞ በአይነርግብዎ ላይ እየተንከባለሉ ነው። 
በማር ፍሰቱ ወቅት ብዙ ሀብቶች አሉ፡፡ በንብ አዕምሮ ውስጥ፣ ጥቂት ማር ብትወስድ ኖሮ ትልቅ ጉዳይ አይሆንም፡፡ እነሱ የበለጠ የአበባ ማር ለማግኘት ይሄዳሉና፡፡ ሆኖም፣ በምግብ እጥረት ወቅት ንቦች ኪሳራዎችን መተካት ስለማይችሉ በድንገት ማሮቻቸውን በጣም ይከላከላሉ፡፡ 
አዳኝነት እና ዝርፊያ
ንቦች በንብ አዳኞች ግፊት ሲደረጉባቸው ይከላከላሉ፡፡ ሲዘረፉም የበለጠ ይበሳጫሉ፡፡ የህብረ-ንብዎ ባህሪ በድንገት ከተቀየረ እና እነዚህንና ሌሎች ሊሆኑ የሚችሉ ምክንያቶችን ከለዩ፣ አደን ወይም ዘረፋ ሊኖር እንደሚችል ያስቡ። በድርቅ ወቅት አይነርግብዎን እና ጓንትዎን ቢያንስ መጠቀሙን እና ማጨሻ መጠቀሙ አስፈላጊ ነው፡፡ 
ዘረመል
ዘረመል የንቦች የቁጣ ምንጭ ሊሆን ይችላል፡፡ አፍሪካዊ ንቦች ባሉባቸው አካባቢዎች ውስጥ “ቁጡ” ህብረ-ንብ ሊኖርዎት ይችላል፡፡ እንዲሁም ብስጩ ሰራተኛ ንቦችን የምታመርት ንግሥት ብቻ ሊኖርዎት ይችላል፡፡ 
በጣም መጥፎ የሆነች ንግስት ያላት ህብረ-ንብ ነበረኝ፡፡ ያንን ቀፎ መስራቴን በጣም እፈራ ነበር ምክንያቱም የመነደፍ እድሉ ከፍተኛ መሆኑን ስለማውቅ፡፡ እንደ እድል ሆኖ፣ ማስተካከያው ቀላል ነው - ንግስቷን መቀየር።
ተደጋጋሚ የቀፎ ፍተሻዎች
ወደ ንቦችዎ ሲመጣ ፍላጎት እና ጉጉትዎን ለመያዝ ፈታኝ ሊሆን ይችላል፡፡ ሆኖም ግን ከ10 እስከ 14 ቀናት በላይ መፈተሽ የለባቸውም፡፡ ቀፎውን በከፈቱ ቁጥር የንብ ሙጫ (propolis) ማኅተሞችን ይሰብራሉ እና ንቦችን ለማገገም የተወሰነ ጊዜ የሚወስድ የውስጥ ሥራን ያቋርጣሉ፡፡ ከመጠን በላይ መፈተሽ ጨካኝ ንቦችን ያስከትላል፡፡
የፍተሻ ሰዓት
ጠዋት እና ከሰዓት በኋላ ቀፎው ውስጥ ብዙ ንቦች አሉ፡፡ ንቦቹ ከቀፎው እስኪወጡ ድረስ እስከ እኩለ ቀን ድረስ መጠበቁ በ30% ገደማ ያለውን የንብ ቀፎ ብዛት የሚቀንስ ከመሆኑም በላይ ንቦች የመበሳጨት እድላቸውን ይቀንሰዋል፡፡ 
ንዝረት/እንቅስቃሴ
ንቦች ንዝረትን አይወዱም፣ ስለሆነም ንዝረትን የሚያስከትሉ ነገሮች እነሱን እንደሚረብሹ እርግጠኛ መሆን አለብን። እንደ ማጨድ ያሉ ነገሮች የተለመዱ ጥፋቶች ናቸው፡፡ የእርስዎ ምርጥ ውርርድ በቀፎው ዙሪያ አረሞችን በእጅ መሳብ፣ ማታ ማታ ለመቁረጥ መሞከር ወይም ከቀፎዎቹ ፊት ሲቆረጥ መከላከያ ልብስዎን መልበስ ነው፡፡ 
ጥንቃቄ የጎደለው/ያልተገባ አያያዝ
የቀፎ ፍሬም ጥለው ያውቃሉ? ከማሳፈሩም በተጨማሪ ንቦቹ ለጉሰማው አድናቆት እንደሌላቸው እና ምናልባት አንዳንድ ጥቃቶችን ሊያሳዩ ይችላሉ፡፡ የቀፎ አካላትን ወይም ፍሬሞችን በኃይል ማንቀሳቀስ፣ በፍሬሞቹ አናት ላይ ያለውን ቀፎ መስሪያዎን (መሮ) መጣል ወይም በድንገት መሬት ላይ ሳጥኖችን ማቀናጀት ሁሉንም ንቦችን ሊያበሳጭ ይችላል፡፡ ቀፎዎን ሲሰሩ ንዝረትን ለመቀነስ በዝግታ እና በዘዴ ይንቀሳቀሱ፡፡ 
ማጨሻ አለመጠቀም
አንድ ማጨሻ እንዴት እንደሚሰራ እና ለመጠቀም ትክክለኛውን መንገድ ያውቃሉ? ማጨሻ በፌሮሞን አማካኝነት የሚደረግ የንብ ግንኙነትን ያቋርጣል፡፡ ንብ ስለ አንድ ስጋት ስትረዳ ሌሎቹን ለማሳወቅ ፌሮሞን ትለቃለች፡፡ ይህ የንብ ቡድን ከዚያ ስጋቱን ለመከላከል ይጥራል፡፡  ጭስ በተቆጣ ንብ የተለቀቀውን ፈሮሞን ይሸፍናል፣ ስለሆነም ሌሎቹ ንቦች ማሽተት አይችሉም፡፡ እንዲሁም ሊጠነቀቁ አይችሉም።
የተለኮሰ ማጨሻ ሁልጊዜ እንዲኖር ማድረጉ አስፈላጊ ነው፡፡ እሱን ላለመጠቀም ከመረጡ ያ በግለሰቡ ላይ የተመሠረተ ነው፡፡ ሆኖም ንቦቹ ከተረበሹ ማጨሻው ሁኔታው ​​እንዳይባባስ ይረዳል፡፡ ሆኖም ግን ህብ-ንብዎ ላይ ከመጠን በላይ እንዳያጨሱ እርግጠኛ ይሁኑ፡፡
ንቦችዎ ቁጡ ሲሆኑ ምን መደረግ አለበት?
የንቦችዎ ቁጣ እየተባባሰ ሲሄዱ መንስኤውን ለማወቅ መሞከር የተሻለ ነው፡፡ ለምን እንደተበሳጩ ለማወቅ ከቻሉ ምናልባት ችግሩን ማስተካከል ወይም ቢያንስ ምክንያቱን መገንዘብ ይችላሉ፡፡ 
አንዳንድ ጊዜ፣ ​​ንቦቹ አብረው ለመስራት በጣም ቁጡ ይሆናሉ፡፡ ይህ በሚሆንበት ጊዜ ቀፎውን መዝጋት፣ መሄድ እና በኋላ እንደገና መሞከር ያስፈልግዎታል፡፡
ምንጭ፡-
1. https://www.keepingbackyardbees.com/assessing-hive-temperament-zbwz1911zsau/?utm_source=wcemail&utm_medium=email&utm_campaign=KBB%20eNews%2004-29-21&wc_totalkey=9KmoQlzsET4wamLgKsJ1b0Z3fSUWYMOQBaXFBf-CNs4x6aikLJuPTyGbORUs0z_vUGSf-BdCud2nDFg9i4N_6A
ከተናደደ ቀፎ እንዴት መራቅ እንደሚቻል በሚቀጥለው እመለስበታለሁ፡፡ 
መልካም ጊዜ!
አዳዲስ ወቅታዊ አስተማሪ መረጃዎች እንዲደረስዎ ከዚህ በታች ያሉትን ሚዲያዎች ይቀላቀሉ ወይም አባል ይሁኑ፡፡ 

ዌብሳይት፡ https://wordpress.com/view/addisubihonegn.wordpress.com

ቴሌግራም፡ https://t.me/semonegna

ከወደዱት Like, Comment እና Share ማድረግዎን እንዳይረሱ፡፡ 
 

Published by Addisu Bihonegn

I'm a beekeeping Researcher in Andassa Livestock Research Center, Amhara , Ethiopia. BSc in Animal Sciences at Haramaya University MSc. in Apiculture at Bahirdar University.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: