አደይ አበባና አዲስ ዓመት የመታደስ ምሳሌ


በአዲሱ ዓመት ውስጥ ሁሉም የተካፈሉበት የደስታ ስሜት ለመግለፅ ከሚከተለው የተለመደ የአፃፃፍ መስመር ፈቀቅ ብዬ እጄን በቁልፍ ሰሌዳው ላይ እጭናለሁ፡፡ (ብዓሬ ዶልዱሞ ሳይሆን በብዕር መፃፍ እየቀረ ሳይሆን አይቀርም ብዬ ነው፡፡ በብዕሬ ስንጥፍጣፊ…ምናምን ፋሽኑ አለፈበት ማለት ነው፡፡)

ወደ ጉዳዬ ልግባና …

የመስቀል ወፍና የአደይ አበባ 

ቀጠሮ እንዳላቸው መስከረም ሲጠባ

 ማን ያውቃል………? ይላል የባለቅኔ መንግሥቱ ለማ ግጥም 

አደይ አበባና የመስቀል ወፍ መስከረም ወርን ጠብቀው መምጣታቸው የሚያመሳስላቸው ነገር ነው። አደይ አበባ ማንም ሳይዘራው ረዥም የድርቅና የክረምት ወራትን (የብሉይ ኪዳን ወይም የዓመተ ፍዳ ምሳሌ) አሳልፎ ዓመቱን ጠብቆ እንደገና ይበቅላል (የሀዲስ ኪዳን ወይም የዓመተ ምህረት ምሳሌ)። አበባውም በሚያብብበት ወቅት በጣም ተወዳጅ ነው። ለአዲስ ዓመት እና ለመስቀል በዓል የሚጎዘጎዘውና የደመራ እንጨት ላይ  የሚታሰረው አደይ አበባ ነው።  

ሽግግርን፣ የነፍስ መለዋወጥን የሚያመለክት የዓመት ጊዜ ነው። ጨለማዎቹም እንኳ ማንም በማይመለከትበት ጊዜ የአዲስ ዓመት ትዝታዎችን በሹክሹክታ ይነግሩናል። የሬዲዮ እና የቴሌቪዥን ፕሮግራሞች ስለ ብሩህ ነገ ሲነጋገሩ መስማት እና ማየት የተለመደ ነው፣ ሰዎች ስለ ዓለም የተሻለ ትኩረት እንዲሰጣቸው ጥሪ ሲያደርጉ ይደመጣሉ፡፡ ተስፋ በልባችን ጨለማ ጎዳና ላይ ብርሃንን ያመጣል፡፡ ከአዲስ ዓመት ይልቅ አዲስ ተስፋ ለመሰነቅ ምን የተሻለ ነገር ሊኖር ይችላል?

እንደ ሌሎች በኢትዮጵያ ያደጉ ሰዎች ሁሉ አዲስ ዓመት በሕይወቴ የተለያዩ ትዝታዎችን ያቀጣጥላል፡፡ የተለያዩ ምግቦችንና መጠጦችን መዓዛ (በተለይ የትኩስ ዶሮ ወጥ፣ ጠጅ ወዘተ) እና እስከ አፍንጫው ድረስ የሚንሳፈፉትን የአበቦች መዓዛ እንኳን እሰማለሁ፡፡ ሁሉም በንጹህ እና በአብዛኛው ነጭ ልብስ ለብሰዋል፡፡ ኢትዮጵያዊ መሆኔን በኩራት ስሜት የሚሞሉ ፈገግ ያሉ ፊቶችን ማየቴ በጣም ደስ የሚል ነገር ነው፡፡ እንደ ጥላሁን ገሠሠ፣ አስቴር አወቀ፣ ዘሪቱ ጌታሁን፣ እና ያሉ የታዋቂ አርቲስቶች የበዓላት ዘፈኖች ለአዲሱ ዓመት እንኳን በደህና መጡ እያሉ በየቦታው ያስተጋባሉ፡፡

ፀሃይ ብርሃን ደምቃ ክረምትና በጋ

የትውልድ ሃገር ያላት የ13 ወር ፀጋ…

አቤት አዲሱ ዓመት ዘመኑ ሲለወጥ

የአበቦቹ ሽታ መዓዛወው ሲመስጥ (ጥላሁን ገሰሰ)

እዮሃ አበባዬ

መስከረም ጠባዬ

መስከረም ሲጠባ

ወደአገሬ ልግባ

ወደአዲስ ሰበባ

ወደአገሬ ልግባ

አበባ አየህ ወይ… ለምለም

እንኳን አደረሳች…..ሁ

እወዳችኋለ……ሁ (አስቴር አወቀ)

እንቁጣጣሽ… እንኳን መጣሽ   

በአበቦች መሃል እንምነሽነሽ (ዘሪቱ ጌታሁን)

አንድ ሰው በሚመለከትበት ቦታ ሁሉ አደይ አበባ ማንም ለመትከል ሳይቸገር የሚያብብ ይመስላል፡፡ ለተሻለ ሕይወት ተስፋ እንዳለ በራሱ መንገድ ከሰዎች ጋር የሚገናኝ የሕይወት መታደስን የሚያመለክት አበባ ነው፡፡ ዓመቱን በሙሉ ሕይወት አልባ ሆኖ የቀረው አንድ ተክል ሕይወትን ለማስመለስ ከቻለ እኛም እንደዚያ ማድረግ እንችላለን፡፡ ያለፈ ታሪካችን የቱንም ያህል ተስፋ አስቆራጭ እና አሳዛኝ ቢሆኑም አሁንም እንደ አደይ አበባ ህይወታችንን ማደስ እንችላለን፡፡

ተስፋ በቀላሉ እንደሚበራ ወይም እንደሚጠፋ ሻማ ሆኖ ሊታይ ይችላል፡፡ ሻማ ወደ ጨለማ ክፍል ብርሃን እንደሚያመጣ ሁሉ ተስፋም ተስፋ ለቆረጠ ልብ ብርሃንን ያበራል፡፡ ሰዎች የዘመን መለወጫ ላይ አዲስ ዕቅድ ማውጣታቸው የተለመደ ነገር ነው፣ ሆኖም ሰዎች የበዓሉ መንፈስ ከደከመ በኋላ ተነሳሽነት ሲያጡ እና ለተሻለ ህይወት ያላቸውን እቅድ ሲተው ማየት የተለመደ ነው፡፡

ችግሩ ዕቅዶችን ማውጣት ሳይሆን እነዚህን ዕቅዶች መፈፀም ላይ ነው፡፡ መጠጥ ለማቆም የአዲስ ዓመት ውሳኔን ስለወሰደ ሰካራም አንድ ምሳሌ አለ። የበዓላት ቀን የመጠጥ ፈተናውን በመቋቋም እና በዕቅዶቹ ላይ በመኩራራት በጭራሽ የአልኮል መጠጥ እንኳን በፍፁም እንደማይወስዱ የቀድሞው ሰካራም ጉዞውን ጀመረ፡፡ ከቀን ወደ ቀን በትዕቢት ያዘወትረው በነበረው ግሮሰሪ አጠገብ አለፈ እና ለቀድሞ የመጠጥ ጓደኞቹ ንቀት ተሰውሮ ነበር፡፡ በአምስተኛው ቀን ባደረገው እድገት በጣም በመኩራቱ እራሱን ለመካስ ወሰነ፡፡ እሱ በጣም የሚወደውን ነገር ራሱን ሸልሟል – ጥሩ የአልኮል መጠጥ። እኔ ሁላችንም አስቂኙን እና ለሁላችንም የሚያመለክተውን እውነት ማየት የምንችል ይመስለኛል። እኛ ለመለወጥ ደጋግመን አቅደናል፣ ግን የበለጠ በንቃት ወደ ተመሳሳይ ነገር እንመለሳለን፡፡ ስለሆነም ድክመቶቻችንን አምኖ ለውጡን ዘላቂ ማድረግ አስፈላጊ ነው፡፡

ተስፋ እና ደስታን ያንጸባርቃል የሚባለው ቢጫማ ቀለም ሀገር ምድሩን አልብሶ ደስታን ሲለግስ ከአደይ አበባ በተጨማሪ ሌሎች አበቦች የሚበቅሉ ቢሆንም ምድርን ለማስጌጥ ግን ከአደይ የላቀ ውበት የሚለግስ አልታየም፡፡ ለንቦችም ቢሆን የመጀመሪያው ረዥም የድርቅ ወራት በማሳለፋቸውና በተከታታይ ዝናብ መዝነብ ምክንያት ከነበሩበት ዝቅተኛ አቅም ወደተሻለ የመንጋ ቁጥር እንዲያገግሙ የሚረዳ ቀሰም የሚሰጣቸው ከሣር ዝርያ ቀጥሎ አደይ አበባ እንደሆነ ይታመናል፡፡

ለውጥን በተመለከተ በስነ-ልቦና ባለሙያው የተላለፉ ብዙ ጠቃሚ ሀሳቦች አሉ፣ እናም ታዋቂዎቹን ለማጉላት እሞክራለሁ፡፡ ስለ ለውጥ ስናወራ ስለ ሁለት ፍጥረታት (ግዛቶች) እየተነጋገርን ነው-አንዱ እስከዛሬ የነበረን እና ሌላው ደግሞ መሆን የምንፈልገው፡፡ ሮሎ ሜይ የተሰኘው ታዋቂ የሥነ-ልቦና ባለሙያ ‘ነፃነት እና ዕጣ ፈንታ’ ውስጥ እንደሚገልጸው ከዓለት በታች የሚመታ ሰው የመቀየር እድሉ ሰፊ ነው ምክንያቱም እንዲህ ያለው ሰው ዝቅተኛውን ነጥብ ስላየ እና በሕይወት መትረፍ የሚችለው ወደ ላይ በመውጣት ብቻ ስለሆነ ነው፡፡ የእኛ ትልቁ ጠላታችን ስለሆነ ልንወጣው የምንፈልገውን ያንን መጥፎ ልማድ እናስብ እና ሕይወት በመለወጥ ብቻ የተሻለ እንደሚሆን እንገንዘብ፡፡ እንደ ፓስካል አገላለጽ ልማድ ሁለተኛው ተፈጥሮአችን ነው፡፡ በሌላ አገላለጽ መጀመሪያ ልማዶቻችንን እናደርጋለን ከዚያ በኋላ ልማዶቻችን ያደርጉናል፡፡ የራሳችን ልማዶች ባሮች በመሆን ህይወታችንን ሙሉ ልማዳችንን ለማገልገል እንወስናለን፡፡ እንደ ሾፕንሃውር እና ኒዝቼ ያሉ ነባር ፈላስፎች ‹መኖር› እና ‹መሆን› ን ይለያሉ፡፡ መለወጥ የማይችል ጠረጴዛ ያለ ነገር ‹መኖርን› ወይም ህልውናውን ነውየሚያሳየው፣ የመለወጥ አቅም ያለው እንደ ሰው ያለ ነገር ግን ‹መሆን› ነው ፡፡ በሕይወት እስካለን ድረስ ሁልጊዜ የመለወጥ አቅም እንዳለን መገንዘብ አለብን፡፡ ያለበለዚያ እኛ እራሳችንን ወደ ‘ማንነት’ ብቻ እንለውጣለን።

እስቲ አሁን ከቴክኒካዊ አሰራሮች እንሂድ እና ፅንሰ-ሀሳቦችን ከእውነተኛ ህይወት አተገባበር ጋር እንያቸው፡፡ የሰው ልጅ ራሱን የመለወጥ ችሎታ አስተያየት ሳይሆን ተጨባጭ እውነታ መሆኑን መቀበል አለብን፡፡ እኛ ሁል ጊዜም በነፃነት ስም አመፅ እናደርጋለን ስለዚህ ነፃነት ስንል ምን እንደ ሆነ እጠይቃለሁ፡፡ ነፃነት፣ በጥብቅ ስሜት፣ የመለወጥ አቅም ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል፡፡ ይህንን አቅም በመረዳት ነፃነታችንን እናረጋግጣለን፡፡ አንድ ጊዜ ብቻ የመኖር እድልን የምናገኝ ስለሆነ በራሱ መጥፎ ልምዶች የታሰረ ማንኛውም ሰው የመከራ ስሜት የሚሰማው ሰው መለወጥ አለበት፡፡ በሌሎች ላይ ጥፋቱን በማዛወር ጊዜ ማባከን የለብንም፡፡ ስለ ሕይወትዎ በእውነት የሚጨነቀው እርስዎ ብቻ ነዎት፣ እና የሚፈልጉትን ሕይወት የመኖር ሃላፊነት በአንተ ላይ ብቻ የተመሠረተ ነው። ከእልቂቱ የተረፈው የስነ-ልቦና ባለሙያ ቪክቶር ፍራንክል ‹የሰው ፍለጋ ትርጉም› በተሰኘው ሥራው ውስጥ ከሁሉም የነፃነት የመጨረሻው በሕይወት ላይ የምንወስደው አመለካከት መሆኑን አፅንዖት ይሰጣል፡፡ መንግሥት፣ በአካባቢዎ ያሉ ሰዎች ወይም አካባቢው ሕይወትዎን አደጋ ላይ ሊጥል ይችላል፡፡ ሆኖም ጽኑ አቋም ለመያዝ እና የሕይወትን ትርጉም የማግኘት አቅም አለዎት። መከራ የሕይወት አካል ነው፣ ግን መከራዎን እንዴት እንደሚቋቋሙ በእርስዎ ላይ የተመሠረተ ነው። ስለሆነም በእራሳችን ሀዘኔታ መጠራጠርን አቁመን የህይወታችን ጌቶች እንሁን፡፡

ለውጥ ግዴታ ነው ብለን ከተስማማን እያንዳንዳችን እራሳችንን፣ ቤተሰባችንን፣ ማህበረሰባችንን፣ ሃገራችንን እና ዓለማችንን የተሻለ ለማድረግ ቃል መግባት አለብን፡፡ በሕይወታችን ውስጥ እያንዳንዱ የተለመደ ስም እኛ የምንጫወተውን ክፍል ወይም ሚና ያካትታል፡፡ አባት፣ ልጅ፣ ሀኪም፣ ፕሬዝዳንት ወይም ሌላ ማንኛውም ነገር ስንል ያን ሚና የመጫወት አካል በመሆን ልንወጣቸው የሚገቡ ሀላፊነቶች መኖራቸውን ጭምር እያመለከትን ነው፡፡ አባቶች፣ የልጅዎ ጥበቃ እና ደህንነት በእናንተ ላይ የሚመረኮዝ መሆኑን አስታውሱ፣ ስለሆነም እርስዎ ሊሆኑ የሚችሉትን ልጅዎ የሚኮራብዎ ምርጥ አባት ይሁኑ፡፡ እናቶች፣ ልጆቻችሁ እንዲሆኑ የምትፈልጉት መሆን እንዲችሉ ፍቅር እና ተንከባካቢነት እንደሚያስፈልጋቸው አትዘንጉ፡፡ መምህራን ለህፃናት ምሁራዊ መመሪያዎች መሆን አለባቸው፣ እንዲሁም ተማሪዎች እራሳቸውን እና ማህበረሰባቸውን ወደ ተሻለ ሁኔታ ለመለወጥ የትምህርት ዕድልን መጠቀም አለባቸው፡፡ የመንግስት ሰራተኛው፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ እና የትኛውንም ከፍተኛ ስልጣን የሚይዝ ማንኛውም ሰው የሀገር እና የህዝቦች እጣ ፈንታ በእርሱ ላይ የሚመረኮዝ መሆኑን ማወቅ አለበት፡፡ ስለሆነም ለሀገርዎ እና ለህዝቦችዎ ሊሆኑ የሚችሉትን ምርጥ ለመሆን መጣር አለብዎ፡፡ የትኛውም መንግሥት ምንም ያህል ኃይለኛ ቢሆንም ለዘላለም ሊቆይ እንደማይችል ታሪክ እውነቱን ይሰጠናል፡፡ እናም በሥልጣን ላይ ያሉት ሰዎች በመጨረሻ የታሪክ አካል እንደሚሆኑ ማስታወስ አለባቸው፡፡ እነሱ እንደ ጀግኖች ወይም እንደ ጨካኞች ይታወሳሉ – ምርጫው ሙሉ በሙሉ በእነሱ ላይ የተመሠረተ ነው። ለእርሷ ወይም ለእርሱ የታመነውን ሚና በአግባቡ በመጫወት እያንዳንዱ ሰው በዓለም ላይ ለውጥ የማምጣት ኃይል አለው፡፡ ማህተማ ጋንዲ እንዳሉት በዓለም ላይ ማየት ለሚፈልጉት ለውጥ አካል ይሁኑ፡፡ ስለሆነም እንደ አዲስ ዓመት ተስፋ እኛ የራሳችን ምርጥ ስሪቶች እንደሆንን እና አቅማችን በቻለ መጠን በጎ ሚናዎችን በመጫወት ለዓለም መሻሻል አስተዋፅዖ ማድረግ አለብን፡፡

አዲስ አበባ ጥሩ መዓዛ እና ትኩስነትን እንደሚያሰራጭ አዲሱ ዓመት በህይወትዎ ውስጥ አዲስ ውበት እና አዲስነት ይጨምርልዎ፡፡ አዲሱ ዓመት ብዙ አዲስ ደስታን፣ አዲስ ግቦችን፣ አዲስ ግኝቶችን እና በህይወትዎ ላይ ብዙ አዲስ አነቃቂ ነገሮችን ያመጣልዎ፡፡ በአዲሱ ዓመት ብዙ በረከቶችን እንደሚያገኙ ተስፋ በማድረግ እያንዳንዱ ቀን በስኬት፣ በደስታ እና በብልጽግና እንዲሞላላችሁ ተመኘሁ፡፡

መልካም አዲስ ዓመት ይሁንልን።

እንኳን አደረሰን!

Published by Addisu Bihonegn

I'm a beekeeping Researcher in Andassa Livestock Research Center, Amhara , Ethiopia. BSc in Animal Sciences at Haramaya University MSc. in Apiculture at Bahirdar University.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: