Featured

ከፊል ዘመናዊ አናቢነት


ንብ እርባታ ሊባክን የሚችል የተፈጥሮ ሃብትን ወደ ኢኮኖሚ መቀየር የሚያስችል ጥበብና ሳይንስን ማቀናጀት የሚጠይቅ ትልቅ የግብርና ዘርፍ ነው፡፡ በዚህም ማንኛውም ፍጡር ሊያመረርተው ወይም ሊሰራው የማይችላቸውን ነገር ግን በእፅዋት ላይ ያሉ ብናኝና ፈሳሽ ሃብቶችን ወደ ውድና በቀላሉ የማይበላሹ ምርቶች (ማለትም ማር፣ ሰም፣ የንብ ዳቦ፣ የንብ ወተት፣ የንብ ሙጫ፣ የንብ መርዝ) መቀየር ያስችላል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም በብዙዎች ዘንድ አነስተኛ ግምት የሚሰጠው ነገር ግን ከቀጥታ የንብ ውጤት (ምርት) በላይ የሚሰጡት እፅዋትን የማዳቀል ወይም የተራክቦ አገልግሎት ይጠቀሳሉ፡፡ የንብ እርባታ እድሜና ፆታ ሳይለይ በአነስተኛ መነሻ ካፒታል መሰራትና በአጭር ጊዜ ምርት የተሻለ ገቢ ማግኘት ያስችላል፡፡ በተጨማሪም ከአካባቢ ጋር ተስማሚ የስራ ዘርፍ መሆኑ አንጻራዊ ጠቀሜታውን ከፍ ያደርገዋል፡፡   

ኢትዮጵያ በንብ ቁጥር፣ በማርና ሰም ምርት ከአፍሪካ ቀዳሚ ከሚባሉ ሃገራት ትመደባለች፡፡ በተቃራኒው ደግሞ ከዘርፉ ምንም የሚጠበቅባትን ያክል እንዳልሰራችና ዘርፉ ለአናቢውም ሆነ ለሃገር ኢኮኖሚ ከ10 በመቶ ያልበለጠ ጥቅም እንዳልሰጠ በዚህም የተነሳ ዘርፉ ያልተነካና ለማዘመንም ሆነ ምርቱን ለማሳደግ ብዙ ሃብት እንደሚገኝ ይታመናል፡፡ ከሃብቶቹ ውስጥ ከ7000 በላይ የሚሆ ለንብ ቀሰምነት የሚውሉ ዕፅዋት ዓይነቶች፣ ከ10 ሚሊዮን የሚልቅ የንብ ቁጥር፣ መሻሻል የሚችል ባህላዊ የአረባብ ዘዴ፣ ልምድ ያላቸው አናቢዎች፣ ከፍተኛ የምርት ፍላጎትና አማራጭ የገበያ መዳረሻዎች ጥቂቶቹ ናቸው፡፡  

በንብ እርባታ ውስጥ በአብዛኛው አዕምሮ ላይ የሚመጣውና የሚታወቁት የንብ እርባታ ዘዴዎች በባህላዊ መንገድ በጓሮ ንብ ማርባት፣ በሽግግር ቀፎ እና በዘመናዊ ቀፎ በጓሮ ወይም በተፋሰስ ላይ ንብ ማነብ ናቸው፡፡ በጓሮ በሚያረቡበት ጊዜም ለንብ ጠላቶች መከላከያ፣ ከዝናብና ፀሃይ መከለያ የሚሆን ቤት ወይም የንብ ጋጣ ማዘጋጀት የተለመደ ነው፡፡ ከዚህ በላይ ከተዘረዘሩት ባሻገር በብዛት ትላልቅ ዛፎች በሚገኙበት ውስን ቦታዎች በዛፍ ላይ ከ2 እስከ 12 የሚደርሱ የባህላዊ ቀፎዎችን ማንጠልጠል የተለመደ ነው፡፡  

ነገር ግን በአማራ ክልል፣ በአዊ ዞን፣ ጓንጓ ወረዳ፣ ከቻግኒ ከተማ ትንሽ ወጣ ብሎ በተለምዶ ራንች ተብሎ በሚጠራው አካባቢ በአንድ ልምድ ያለው አናቢ ተሰርቶ ያየነው የንብ አረባብ ዘዴ ግን የተለየ ነው፡፡  

በምስሉ ላይ እንደምትመለከቱት በአንድ ዛፍ ላይ ለብዙ ህብረ-ንቦች ማስቀመጫ እንዲሁም ከዝናብና ፀሃይ መከለያ የሚሆን በእንጨት በማዘጋጀት አስደማሚ የአንድ ዛፍ የንብ እርባታ ጣቢያ አዘጋጅቷል፡፡ የሚወርደውና የሚወጣው በመሰላል ሲሆን ምንም ዓይነት የንብ ጠላቶች በአካባቢው እንዳይተናኮሉት የዛፉን ግርጌ የተለያዩ የንብ ጠላት መከላከያ ነገሮች (ማለትም አመድ፣ ሽቦ፣ እሾህ የመሳሰሉትን) ያጥረዋል፡፡

በጣም የሚገርመው ነገር በአካባቢው በዛፍ ላይ ቀፎ የመስቀል፣ ማር የመቁረጥና ንቡን የመልቀቅ፤ በድጋሚ ሌላ ቀፎ የመስቀልና ንብ የማጥመድ እንጂ በተደጋጋሚ አንድን ቀፎ ለረዥም ጊዜ መከታተል ልምድ በሌለበት አካባቢ ይህን የአንድ ዛፍ ጣቢያ በማዘጋጀቱ ከፍተኛ የሆነ ምርት በተደጋጋሚ ማምረት ከመቻሉም በላይ ንቦች ቀፏቸውን ለቀው እንደማይሄዱበት ነግሮናል፡፡ ይልቁንም ከሌላ ቀፎ የተሰደዱ ንቦች እየመጡ በወደ አዲስ ቀፎ እንደሚገቡ ከባለቤቱ ለመረዳት ችለናል፡፡  

ስለሆነም በአካባቢው የተንሰራፋውን ንቦችን አጥምዶ የመያዝ አምርቶ የማጥፋት ልምድ የቀለበሰ አሰራር ስለሆነና ከአካባቢው የአረባብ ዘዴ ጋር የተስማማ በመሆኑ በሌሎች አናቢዎችም ቢሰፋ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየቀነሰ የመጣውን የንብ ቁጥር፣ የምርት ማሽቆልቆል መታደግ ይቻላልና የታየውን ልምድ ማስፋትና ለሞዴል አናቢዎችም ማበረታታት ይገባል፡፡

አዲሱ ቢሆነኝ

የንብ ተመራማሪ

አንዳሳ እንስሳት ምርምር ማዕከል

addbesh@gmail.com

+251911062859

ምስል 1፡- ተለምዷዊ የንብ አሰቃቀል
ምስል 2 ፡- አዲስ የአንድ ዛፍ ጣቢያ
ምስል 3፡- አዲስ የአንድ ዛፍ ጣቢያ
Featured

የንብ እርባታ ምንነትና ጠቀሜታው (ክፍል አንድ)


ሰላም የዚህ ቡድን አባላትና ተከታታዮች እንደምን አላችሁ? እንዴት ከረማችሁ?

ሰላማችሁ ይብዛና ቀደም ሲል በዚህ ቡድን የተለያዩ አዳዲስ መረጃዎችን ከተገኙበት የመረጃ ምንጭ በቀጥታ በማስተላለፍ (ሊንክ ፖስት) ቆይተናል፡፡

ከዚህ በኋላ ከዚህ በፊት በተለመደው ከምናቀርበው በተጨማሪ በተከታታይ ለአናቢዎች፣ ለልማት ጣቢያ ሰራተኞች፣ በአጠቃላይ በንብ እርባታ ዘርፍ መሰማራት ለሚፈልጉ ሁሉ መረጃ እንዲሰጥ፣ እንዲያስተምርና የሥራ መነሻ መመሪያ የሚሆን ታስቦ በአማርኛ የተዘጋጀ ሰፊ ዝግጅት እናቀርባለን፡፡ ዝግጅቱ የሚያካትታቸው ርዕሰ ጉዳዮችም ከዚህ በታች የተዘረዘሩት ናቸው፡፡

  • ስለንብ እርባታ ምንነትና ጠቀሜታው
  • ንብ ለማርባት ወይም ለማነብ ምን ምን ሁኔታዎች መሟላት አለበት? እንዴት መጀመር እንችላለን?
  • የንብ እርባታ በኢትዮጵያ ምን ይመስላል ወይም በምን ደረጃ ላይ አለ? ያሉ ተግዳሮቶች ወይም እስካሁን በዘርፉ ለምን አልተጠቀምንም?
  • የንብ ስነ-ፍጥረት ወይም ስነ-ህይወት እና የእያንዳንዳቸው የንብ ቤተሰቦች የሥራ ድርሻ ምን ይመስላል?
  • ህብረ-ንቦችን ማባዛት በምን ሁኔታ፣ መቼና እንዴት ይቻላል?
  • የህብረ-ንብ ዝር ማሻሻል እንዴት ይቻላል?
  • የዘወትርና ወቅታዊ የንብ እርባታ ሥራዎች ምን ምን ናቸው?
  • የንብ ውጤቶች የሚባሉት ምን ምን ናቸው? ጠቀሜታቸው፣ የአመራረት ሂደት፣ የጥራት አጠባበቅ፣ አያያዝ፣ የእሴት ጭማሪና ግብይት ምን መሆን አለበት?  
  • የንብ ጤናን በተመለከተ በተለይም ስለንብ በሽታ፣ ስለንብ ጠላቶች፣ ስለመርዛማ ዕፅዋትና የግብርና ኬሚካል በንቦች ላይ የሚያደርሰው ተፅዕኖና መፍትሄዎች ዙሪያ
  • ተፈጥሯዊ የንብ እርባታ መርሆችና ልንከተላቸው የሚገቡ ዓለም አቀፍ ህጎች
  • የመረጃ አያያዝ እና ሌሎችም ወሳኝ የንብ እርባታ ርዕሶችን እያነሳን እንማማራለን፣ እንወያያለን፡፡

በሁሉም ርዕሶች ላይ አለምአቀፍ ተሞክሮዎችንም በማንሳት፣ ጥልቅና ተከታታይ ትንታኔ በመስጠት ለረጅም ጊዜያት አብረን እንቀጥላለን፡፡

ወደፊት በተለያዩ የማህበራዊ መገናኛዎች (ለምሳሌ በፌስቡክ ቀጥታ ስርጭትና በዩቲዩብ) ለመምጣት ሃሳብ አለን፡፡ ለጊዜው ግን የፌስ ቡክ ግሩፑ (የቡድኑ) https://www.facebook.com/groups/514839721862656 አባል በመሆን ወይም በቴሌግራም ቻናል https://t.me/semonegna በትዊተር ገፅ https://twitter.com/AddisuBihonegn ወይም በቀጥታ ከዌብሳይታችን https://addisubihonegn.wordpress.com/ መከታተል ትችላላችሁ፡፡

ለዛሬ በባዶ እንዳንለያይ ንብ ማርባት ለምን አስፈለገ የሚለውን በአጭሩ እናነሳለን፡፡

የሰው ልጅ ንቦችንና ውጤታቸውን ለራሱ ጥቅም ያዋለበት ጊዜ በውል የሚታወቅ ባይሆንም፡፡

ንቦች በተፈጥሮ ሃብት ላይ ጥገኛ ከመሆናቸው የተነሳ በጫካ፣ በዋሻዎች፣ ለሌሎች እንስሳት ምቹ ባልሆኑ ቦታዎች መኖሪያቸውን በመስራት፣ ጥሩ የቀሰም ዕፅዋት ስብጥር በሚገኝበት አካባቢ ምግባቸውን ከአበባዎች በማዘጋጀት የሚኖሩ ትንንሽ ፍጥረታት ናቸው፡፡ የሰው ልጅም ከዘመናት በፊት ለራሱ እንዲመቸው፣ እንዲቀርበውና እንዲጠቀምባቸው ሲል ንቦችን መቆጣጠርና ማርባት ጀመረ፡፡ ስለሆነም ንብ እርባታ ማለት የንብ ውጤቶችን ለሰው ልጅ ጥቅም እንዲውል የማድረግ ጥበብና ሳይንስ ነው፡፡

ንብ ማነብ ለምን ይጠቅማል?

አንድን ሥራ ከመጀመራችን ወይም ወደዘርፉ ከመግባታችን በፊት ስለጠቀሜታዎቹ በተለይም አንፃራዊ ጠቀሜታው ከሌሎች የተሻለና አዋጭ መሆኑን መረዳት ይጠበቅብናል፡፡ በንብ እርባታም ለመሰማራት ካሰብን እንዲሁ ማወቅ ያለብንን ሁሉ በውል ተረድተን መሆን ይገባዋል፡፡

ንብ ማነብ ለምን ይጠቅማል ብንባል ብዙዎቻችን ለማር ምርት፣ ከማር በሚገኝ ገንዘብ ለመጠቀም ከሚሉ ጥቂት ጠቀሜታዎች ውጪ ብዙም ስንጠቅስ አንታይም፡፡ ምክንያቱም በታዳጊ ሃገራት የንብ እርባታ ከማር ማምረት የዘለለ ጠቀሜታ ሲሰጥ አልታየም፡፡ በተወሰነ መልክ ሰም እንደሁለተኛ ምርት ተደርጎም ቢሆን (ማሩ ጥቅም ላይ ከዋለ በኋላ እንደተረፈ ምርት ማለት ነው) እፎ አልፎ ጥቅም ሲሰጥ ይታያል፡፡ ነገር ግን የንብ ጠቀሜታ ከዚህ ላቅ ያለ የሰው ልጅ ህልውና መሰረት የሆኑ ጠቀሜታዎች አሉት፡፡ እነዚንም ጠቀሜታዎች በሦስት ዘርፎች ከፍለን ማየት እንችላለን፡፡ አንደኛው ዘርፍ ላይ ያየነው ጠቀሜታ ሌላው ላይ ሊደገም ይችላል፡፡ ነገር ግን ዘርፎችን ለማጠናከር እንዲቻል ነው፡፡

  1. እንደማንኛውም የግብርና ዘርፍ አጠቃላይ ጠቀሜታው
  2. ልዩ ልዩ ጠቀሜታዎች (ቤተሰባዊ፣ ለሃገራዊ፣ ተፈጥሯዊ፣ ማኅበራዊ ፋይዳ)
  3. አንፃራዊ ጠቀሜታዎች (ከሌሎች የስራ ዘርፎች በተለይም ሰብል ማምረት፣ እንስሳት እርባታ ከመሳሰሉ የግብርና ዘርፎች አንፃር ያለው  ተቀሜታ)

በሚቀጥለው እያንዳንዳቸውን ጠቀሜታዎች በዝርዝር ይዤ እመለሳለሁ፡፡

ላይክ፣ ሼር፣ በማድረግ እንዲሁም ተጠቃሚ መሆን አለባቸው የምትሏቸውን እዲቀላቀሉ በመጠቆም (suggest በማድረግ) የተጠቃሚውን አባል ቁጥር እንድታሳድጉ እንዲሁም ወደፊት ምን መስተካከልና መካተት እንዳለባቸው አስተያየት በመስጠት እንድትተባበሩን ትጠየቃላችሁ፡፡

መልካም ጊዜ!

በሰላም እንገናኛለን!!

የንቦችን ባህርይ መገምገም


የንቦችን ባህርይ መገምገም (Assessing Hive Temperament)
By Nicole Gennetta      November 11, 2019
 
አንድ ቀፎ ከሌላው የተለየ እርምጃ የሚወስደው ለምን እንደሆነ አስበው ያውቃሉ? ወይም ምናልባት አንድ ጊዜ ገራም የነበረ ቀፎዎ የሚንቀሳቅሰውን ማንኛውንም ነገር ለመንደፍ በድንገት ለምን ወጣ? 
የንቦች ባሕርይ በተወሰነ ደረጃ ግላዊ ሊሆን ይችላል፡፡ (አንዳንድ ሰዎች ከሌሎች ይልቅ ተናዳፊ ንቦችን የበለጠ ስለሚታገሱ) ሆኖም በአጠቃላይ ከአንድ ቀፎ ወደ ሌላው የሚለያይ ነው፡፡ እያንዳንዱ ቀፎ ውስጥ የእያንዳንዱ ህብረ-ንብ ባህሪ ልዩ እንዲሆን የሚያደርግ የራሱ ልዩ ባሕሪዎች አሉት፡፡ ሆኖም በባህሪይ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ የሚችሉ በርካታ ሁኔታዎች አሉ፡፡ 
መደበኛ የንቦች ባህርይ ምንድነው?
ከመጀመራችን በፊት መደበኛውን የንብ ተፈጥሮ ማወቅ አስፈላጊ ነው፡፡ እንደገና እያንዳንዱ ህብረ-ንብ በተወሰነ ደረጃ ይለያያል፡፡ በአጠቃላይ የአየር ንብረት ሞቃታማ፣ ፀሓያማ እና ብዙ የማር ወለላ የሚሰጡ አበቦች በሚኖሩበት ወቅት ህብረ-ንቦች ገራም መሆን አለባቸው፡፡
ሁኔታዎች ተስማሚ በሚሆኑበት ጊዜ ቀፎ የፍተሻ ሲደረግ፣ በቀፎው ፊት ለፊት ሲራመዱ፣ ምርመራ ሲያካሂዱ፣ ወዘተ በዋነኝነት ንቦች ችላ ሊሉዎት ይችላሉ፡፡ የእነሱ ምርጥ ጠባይ መሆን ያለበት በዚህ ጊዜ ነው።
በተፈጥሮ ገራም እና ቀፎ ፍተሻዎችን የሚታገሱ ንቦችን ማቆየታችን ያስደስተናል፡፡ ተናዳፊ ንቦችን ማቆየት አስደሳች አይደለም!
ስለዚህ፣ ለንቦች ድንገተኛ የባህሪ ለውጦች ምክንያቶች ምን ናቸው? እስቲ የተወሰኑትን የለውጥ ሥሮች እንመልከት- እነሱም የአየር ሁኔታ፣ ሙቀት፣ ደመናዎች፣ ለሊት፣ ረሃብ፣ አዳኝነት እና ዝርፊያ፣ ዘረመል፣ ተደጋጋሚ የቀፎ ፍተሻዎች፣ የፍተሻ ሰዓት፣ ንዝረት/እንቅስቃሴ፣ ያተገባ አያያዝ፣ ጭስ አለመጠቀም ናቸው፡፡ 
የአየር ሁኔታ
ንቦች እንደ ብርሃናማ፣ ሙቅ፣ ከነፋስ ነፃ ቀናት ይፈልጋሉ። ቀፎዎች በዝናብ ውስጥ መከፈት የለባቸውም፣ ወይም ከ12 ድግሪ ሴ.ግ በታች የሆነ የሙቀት መጠን ሲኖር ንፋሱ ወይም አውሎ ነፋሶች ሲበዙ ንቦች እንደ እንግዳ አቀባበል አይሆንም፡፡
ሙቀት
በከፍተኛ ሙቀት ወቅት ንቦች በቀላሉ ሊረበሹ ይችላሉ፡፡
ደመናዎች
ንቦች በዩ.ቪ ጨረሮች እና በፀሐይ አቅጣጫ ይጓዛሉ፡፡ ደመናማ በሆኑ ቀናት ውስጥ ንቦች መንቀሳቀስ አይችሉም፣ ይህም ትንሽ ሊያስቆጣቸው ይችላል። ደመናማ በሆኑ ቀናት ውስጥ ንቦችን ለብቻ መተው ይሻላል። 
ለሊት
ደመናማ ከሆኑ ቀናት ጋር በሚመሳሰል ሁኔታ ንቦች በሌሊት ማየት አይችሉም። ስለሆነም እነሱ የብርሃን ምንጮችን እና እንቅስቃሴን ያጠቃሉ፡፡ ማታ ማታ በቀፎው አጠገብ መጓዝ ደህንነቱ የተጠበቀ ቢሆንም ቀፎውን በጭራሽ አይክፈቱ! ደስተኛ ባልሆኑ ንቦች በጅምላ ሰላምታ ይሰጥዎታል። 
ረሃብ
ይህ ምናልባት ድንገተኛ የአየር ጠባይ ለውጦች ዋነኛው መንስኤ ነው፡፡ ከሁለት ሳምንት በፊት ንቦችዎ በተቻለ መጠን ጥሩ/ገራም ነበሩ፣ ዛሬ ደግሞ በአይነርግብዎ ላይ እየተንከባለሉ ነው። 
በማር ፍሰቱ ወቅት ብዙ ሀብቶች አሉ፡፡ በንብ አዕምሮ ውስጥ፣ ጥቂት ማር ብትወስድ ኖሮ ትልቅ ጉዳይ አይሆንም፡፡ እነሱ የበለጠ የአበባ ማር ለማግኘት ይሄዳሉና፡፡ ሆኖም፣ በምግብ እጥረት ወቅት ንቦች ኪሳራዎችን መተካት ስለማይችሉ በድንገት ማሮቻቸውን በጣም ይከላከላሉ፡፡ 
አዳኝነት እና ዝርፊያ
ንቦች በንብ አዳኞች ግፊት ሲደረጉባቸው ይከላከላሉ፡፡ ሲዘረፉም የበለጠ ይበሳጫሉ፡፡ የህብረ-ንብዎ ባህሪ በድንገት ከተቀየረ እና እነዚህንና ሌሎች ሊሆኑ የሚችሉ ምክንያቶችን ከለዩ፣ አደን ወይም ዘረፋ ሊኖር እንደሚችል ያስቡ። በድርቅ ወቅት አይነርግብዎን እና ጓንትዎን ቢያንስ መጠቀሙን እና ማጨሻ መጠቀሙ አስፈላጊ ነው፡፡ 
ዘረመል
ዘረመል የንቦች የቁጣ ምንጭ ሊሆን ይችላል፡፡ አፍሪካዊ ንቦች ባሉባቸው አካባቢዎች ውስጥ “ቁጡ” ህብረ-ንብ ሊኖርዎት ይችላል፡፡ እንዲሁም ብስጩ ሰራተኛ ንቦችን የምታመርት ንግሥት ብቻ ሊኖርዎት ይችላል፡፡ 
በጣም መጥፎ የሆነች ንግስት ያላት ህብረ-ንብ ነበረኝ፡፡ ያንን ቀፎ መስራቴን በጣም እፈራ ነበር ምክንያቱም የመነደፍ እድሉ ከፍተኛ መሆኑን ስለማውቅ፡፡ እንደ እድል ሆኖ፣ ማስተካከያው ቀላል ነው - ንግስቷን መቀየር።
ተደጋጋሚ የቀፎ ፍተሻዎች
ወደ ንቦችዎ ሲመጣ ፍላጎት እና ጉጉትዎን ለመያዝ ፈታኝ ሊሆን ይችላል፡፡ ሆኖም ግን ከ10 እስከ 14 ቀናት በላይ መፈተሽ የለባቸውም፡፡ ቀፎውን በከፈቱ ቁጥር የንብ ሙጫ (propolis) ማኅተሞችን ይሰብራሉ እና ንቦችን ለማገገም የተወሰነ ጊዜ የሚወስድ የውስጥ ሥራን ያቋርጣሉ፡፡ ከመጠን በላይ መፈተሽ ጨካኝ ንቦችን ያስከትላል፡፡
የፍተሻ ሰዓት
ጠዋት እና ከሰዓት በኋላ ቀፎው ውስጥ ብዙ ንቦች አሉ፡፡ ንቦቹ ከቀፎው እስኪወጡ ድረስ እስከ እኩለ ቀን ድረስ መጠበቁ በ30% ገደማ ያለውን የንብ ቀፎ ብዛት የሚቀንስ ከመሆኑም በላይ ንቦች የመበሳጨት እድላቸውን ይቀንሰዋል፡፡ 
ንዝረት/እንቅስቃሴ
ንቦች ንዝረትን አይወዱም፣ ስለሆነም ንዝረትን የሚያስከትሉ ነገሮች እነሱን እንደሚረብሹ እርግጠኛ መሆን አለብን። እንደ ማጨድ ያሉ ነገሮች የተለመዱ ጥፋቶች ናቸው፡፡ የእርስዎ ምርጥ ውርርድ በቀፎው ዙሪያ አረሞችን በእጅ መሳብ፣ ማታ ማታ ለመቁረጥ መሞከር ወይም ከቀፎዎቹ ፊት ሲቆረጥ መከላከያ ልብስዎን መልበስ ነው፡፡ 
ጥንቃቄ የጎደለው/ያልተገባ አያያዝ
የቀፎ ፍሬም ጥለው ያውቃሉ? ከማሳፈሩም በተጨማሪ ንቦቹ ለጉሰማው አድናቆት እንደሌላቸው እና ምናልባት አንዳንድ ጥቃቶችን ሊያሳዩ ይችላሉ፡፡ የቀፎ አካላትን ወይም ፍሬሞችን በኃይል ማንቀሳቀስ፣ በፍሬሞቹ አናት ላይ ያለውን ቀፎ መስሪያዎን (መሮ) መጣል ወይም በድንገት መሬት ላይ ሳጥኖችን ማቀናጀት ሁሉንም ንቦችን ሊያበሳጭ ይችላል፡፡ ቀፎዎን ሲሰሩ ንዝረትን ለመቀነስ በዝግታ እና በዘዴ ይንቀሳቀሱ፡፡ 
ማጨሻ አለመጠቀም
አንድ ማጨሻ እንዴት እንደሚሰራ እና ለመጠቀም ትክክለኛውን መንገድ ያውቃሉ? ማጨሻ በፌሮሞን አማካኝነት የሚደረግ የንብ ግንኙነትን ያቋርጣል፡፡ ንብ ስለ አንድ ስጋት ስትረዳ ሌሎቹን ለማሳወቅ ፌሮሞን ትለቃለች፡፡ ይህ የንብ ቡድን ከዚያ ስጋቱን ለመከላከል ይጥራል፡፡  ጭስ በተቆጣ ንብ የተለቀቀውን ፈሮሞን ይሸፍናል፣ ስለሆነም ሌሎቹ ንቦች ማሽተት አይችሉም፡፡ እንዲሁም ሊጠነቀቁ አይችሉም።
የተለኮሰ ማጨሻ ሁልጊዜ እንዲኖር ማድረጉ አስፈላጊ ነው፡፡ እሱን ላለመጠቀም ከመረጡ ያ በግለሰቡ ላይ የተመሠረተ ነው፡፡ ሆኖም ንቦቹ ከተረበሹ ማጨሻው ሁኔታው ​​እንዳይባባስ ይረዳል፡፡ ሆኖም ግን ህብ-ንብዎ ላይ ከመጠን በላይ እንዳያጨሱ እርግጠኛ ይሁኑ፡፡
ንቦችዎ ቁጡ ሲሆኑ ምን መደረግ አለበት?
የንቦችዎ ቁጣ እየተባባሰ ሲሄዱ መንስኤውን ለማወቅ መሞከር የተሻለ ነው፡፡ ለምን እንደተበሳጩ ለማወቅ ከቻሉ ምናልባት ችግሩን ማስተካከል ወይም ቢያንስ ምክንያቱን መገንዘብ ይችላሉ፡፡ 
አንዳንድ ጊዜ፣ ​​ንቦቹ አብረው ለመስራት በጣም ቁጡ ይሆናሉ፡፡ ይህ በሚሆንበት ጊዜ ቀፎውን መዝጋት፣ መሄድ እና በኋላ እንደገና መሞከር ያስፈልግዎታል፡፡
ምንጭ፡-
1. https://www.keepingbackyardbees.com/assessing-hive-temperament-zbwz1911zsau/?utm_source=wcemail&utm_medium=email&utm_campaign=KBB%20eNews%2004-29-21&wc_totalkey=9KmoQlzsET4wamLgKsJ1b0Z3fSUWYMOQBaXFBf-CNs4x6aikLJuPTyGbORUs0z_vUGSf-BdCud2nDFg9i4N_6A
ከተናደደ ቀፎ እንዴት መራቅ እንደሚቻል በሚቀጥለው እመለስበታለሁ፡፡ 
መልካም ጊዜ!
አዳዲስ ወቅታዊ አስተማሪ መረጃዎች እንዲደረስዎ ከዚህ በታች ያሉትን ሚዲያዎች ይቀላቀሉ ወይም አባል ይሁኑ፡፡ 

ዌብሳይት፡ https://wordpress.com/view/addisubihonegn.wordpress.com

ቴሌግራም፡ https://t.me/semonegna

ከወደዱት Like, Comment እና Share ማድረግዎን እንዳይረሱ፡፡ 
 

የቢል እና ሚሊንዳ ጌትስ መለያየት


በነዋዬ ዓለም ከምድራችን 4ኛ ደረጃን የያዘው የ130 ቢሊዮን ዶላር ባለቤት፣ የ microsoft መስራች የ Bill and Milinda Gates Foundation  ግብረ ሰናይ ድርጅት የበላይ ጠባቂ ከባለቤቱ ጋር ከ27 ዓመት የትዳር ቆይታ በኋላ በስምምነት መለያየታቸውን ተከትሎ የአለም ሚዲያዎች ስለ ሃብት ክፍፍሉ ይተነትናሉ። ስለ ደረጃው መውረድ ያብራራሉ። ለምን ተለያዩ ለምን አይግባቡም ወይም አብረው መቀጠል አልቻሉም የሚለውን እንኳ ለመስማት የፈለጉ አይመስሉም። ለመውደቅ ትንሽ አትንደርደር እንጂ ከጀመርክ ህመምህን የሚያዳምጥ ሳይሆን ቁስልህን  የሚያፈግ ሚዲያ ነው የሞላው።
በጋራ ማደግ ስላልቻልን አብሮ መቀጠል አልቻልንም ብለዋል። ከዚህ በላይ ወዴት ማደግ እንደፈለጉ ራሳቸው ይወቁ።


https://www.reuters.com/business/retail-consumer/wealth-philanthropy-bill-melinda-gates-2021-05-03/

የሞባይል መተግበሪያዎች በጤና እንክብካቤ ኢንዱስትሪ ላይ ተጽዕኖ ማሳደራቸውን እንዴት እንደቀጠሉ


Healthcare Technology Featured Article
How Mobile Apps Continue to Impact the Healthcare Industry
By Naeem K. Manz, April 29, 2021

የሞባይል መተግበሪያዎች በጤና እንክብካቤ ኢንዱስትሪ ላይ ተጽዕኖ ማሳደራቸውን እንዴት እንደቀጠሉ

የምግብ እና የመድኃኒት አስተዳደር እንደገለጸው አንድ የጤና መተግበሪያ በሽታን የሚመረምር፣ የሚከታተል ወይም የሚያክም የሞባይል ሶፍትዌር ነው፡፡
በምርምርና ገበያዎች መሠረት እ.ኤ.አ. የአለም የሞባይል የጤና እንክብካቤ ገበያ እ.ኤ.አ. በ2020 በ4.2 ቢሊዮን ዶላር ዋጋ የነበረው ሲሆን በ2027 ወደ 20.7 ቢሊዮን ዶላር ይደርሳል ተብሎ ይጠበቃል፡፡ ይህ አካሄድ የመዘግየት ምልክቶች አያሳይም፡፡ እናም “የህክምና ክትትል” እና “የተመጣጠነ ምግብ እና የአካል ብቃት” ክፍሎች ልዩ እድገትን ያሳያሉ፡፡
እንደ የአፕሉ App Store እና የጎግሉ Play Store ባሉ የመሣሪያ ስርዓቶች ላይ እጅግ በጣም ብዙ የጤና አጠባበቅ መተግበሪያዎች አሉ። እነዚህ የጤና አጠባበቅ መተግበሪያዎች በዘመናዊ የጤና ኢንዱስትሪ ውስጥ ትልቅ ሚና የሚጫወቱ እና በሚቀጥሉት በርካታ አስርት ዓመታት ውስጥ መሻሻላቸውን እንደሚቀጥሉ ግልጽ ነው፡፡ እንደ MySugr ያሉ መተግበሪያዎች የስኳር በሽታ ያለባቸውን ግለሰቦች የደም ስኳራቸውን እና ካርቦሃይድሬታቸውን ለመከታተል ያስችላሉ፣ ይህም ከጊዜ በኋላ አጠቃላይ ልምዶችን ለመከታተል ቀላል ያደርገዋል፡፡ እና እንደ Teladoc ያሉ መተግበሪያዎች በዓለም ዙሪያ ላሉት ቴራፒስቶች 24/7 ምናባዊ ተደራሽነት (virtual access) ይሰጣሉ፡፡ 
የጤና አጠባበቅ ኢንዱስትሪ በታሪካዊነት ጥንታዊ ሆኖ የቆየ ሲሆን በተለይም የጤና አጠባበቅ መዛግብትን ለመጠበቅ እና ለማስተዳደር ሲመጣ እያንዳንዱ ኢንዱስትሪ በቴክኖሎጂ ለውጥ በተደረገበት ጊዜ የጤና እንክብካቤ በተከታታይ ወደ ኋላ ይቀራል፡፡ ለምን እንደሆነ በርካታ ምክንያቶች አሉ፡፡ 
በአሜሪካ ኢኮኖሚክ ሪቪው ውስጥ “እርግጠኛ አለመሆን እና የህክምና እንክብካቤ ደህንነት ኢኮኖሚክስ” ወይም “Uncertainty and the Welfare Economics of Medical Care” ያሳተሙት ኬኔዝ አሮው እንደገለጹት የጤና አጠባበቅ ገበያው ሥራዎችን እንዳያስተካክል የሚከላከሉ አምስት የተዛቡ ነገሮች አሉ፡፡ 
1. ያልተመጣጠነ መረጃ
የሕክምና ዕውቀት በጣም የተወሳሰበ ስለሆነ ታካሚዎች ስለራሳቸው ጤንነት የሚሰሉ ውሳኔዎችን ለማድረግ በቂ መረጃ አያገኙም፡፡ 

2. የማይገመት ፍላጎት
በዓለም አዝማሚያዎች እና ክስተቶች ላይ በመመርኮዝ ለጤና እንክብካቤ ለውጦች የተፈጠረ ፍላጎት

3. እምነት ማጣት 
ታካሚዎች ሁል ጊዜ ሕይወትን የሚቀይሩ ቀዶ ጥገናዎችን ማን እንደሚያከናውን መወሰን አይችሉም እናም የቀረበው የቀዶ ጥገና ሐኪም በተፈለገው ልክ ያከናውን እንደሆነ አያውቁም፡፡
 
4. ለመግባት አስቸጋሪ እንቅፋት 
ለህክምና ባለሙያዎች ከፍተኛ ሥልጠና ስለሚፈለግ በየአመቱ የተወሰኑ ሐኪሞች ይመረቃሉ፡፡ 
 
5. ውስብስብ የክፍያ መዋቅር
ለህክምና ዋጋዎች ግብይት በመሠረቱ በጭራሽ የለም፡፡ እና አብዛኛዎቹ ክፍያዎች በመድን ሰጪዎች አማካይነት ስለሚከፈሉ፣ ወጪዎችን በተመለከተ ያለው ግልፅነት በጣም ትንሽ ነው።

የሞባይል ቴክኖሎጂ ዘርፍ እያንዳንዳቸው እነዚህን ስጋቶች ለመፍታት ያለመ ነው፡፡ ለምሳሌ፣ ዞክዶክ (ZocDoc) የህክምና ባለሙያዎችን ሰፋ ያለ ግምገማ የሚያቀርብ ሲሆን ተጠቃሚዎች ለእነሱ ጥሩ ነው ብለው የሚያምኑትን ዶክተር እንዲመርጡ ቀላል ያደርጋቸዋል፡፡ ይህ ህመምተኞች በተመደቡ ዶክተሮች ላይ ያላቸው ተፈጥሮአዊ አለመተማመንን ለማቃለል ሊረዳ ይችላል፡፡
የብሎክቼይን (Blockchain) ቴክኖሎጂ (በገበያው ላይ ምስጢራው ግብይትን ለማመቻቸት ተመሳሳይ ቴክኖሎጂ) እንዲሁ በጤና እንክብካቤ ኢንዱስትሪ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ የማድረግ ኃይል አለው፡፡ 
Deloitte whitepaper እንዳመለከተው blockchain በጤና እንክብካቤ ውስጥ የተከፋፈሉ ስርዓቶችን የማገናኘት፣ ቅልጥፍናን የማሻሻል እና ለታካሚዎች የተሻለ ድጋፍ የማድረግ አቅም እንዳለው ገልጧል፡፡ ግለሰቦች በተሻለ ወጭ የግል የጤና መረጃዎቻቸውን የበለጠ የሚያገኙበት ታካሚ-ተኮር ሞዴልን ይፈቅዳል፡፡ 
የሞባይል መተግበሪያዎችም ለአስርተ ዓመታት በጀርባ አጥቂው ላይ የተቀመጠውን የጤና እንክብካቤ ኢንዱስትሪ (የአእምሮ ጤንነት) ክፍልን ይመለከታሉ፡፡ በሚሊማን የተካሄደ አንድ የምርምር ጥናት ይፋ እንዳደረገው የአካል እና የባህሪው ሁኔታ እጅግ በጣም ብዙ የጤና እንክብካቤ ወጪዎችን ያካተተ ቢሆንም ብዙ ተቋማት የአእምሮ ጤና እና የአንጎል ኬሚስትሪ ወደ እነዚያ ሁኔታዎች እንዴት እንደሚመሩ፣ እንዳባባሱ ወይም እንደሚያባብሱ ማወቅ አለመቻላቸውን አረጋግጧል፡፡
በዚህ ምክንያት እንደ ሥር የልብ ህመም በመሳሰሉ ምልክቶች ላይ ምርመራ የሚያደርጉ እና በሚመረመሩበት ጊዜ መደበኛ ውጤቶችን የሚያዩ ብዙ ግለሰቦች አሉ፡፡ ምንም እንኳን በአሉታዊ ሪፖርቶች እና ግልፅ በሚመስሉ የጤንነት ክፍያዎች እነዚያ ግለሰቦች አሁንም ምልክቶች ይሰማቸዋል፡፡ በብዙ ሁኔታዎች፣ ይህ የሆነበት ምክንያት እንደ ድብርት፣ በሰውነት ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ የሚያሳድር መሰረታዊ የአእምሮ መታወክ ስላለ ነው፡፡ 
ለምሳሌ አንድ ግለሰብ በመኪና አደጋ ውስጥ ይገባል እንበል፡፡ የመጀመሪያው እርምጃ ማንኛውንም ድንገተኛ ህመም መፍታት ነው፡፡ እንደ አለመታደል ሆኖ ሥር የሰደደ ወይም የአእምሮ ህመም ከድህረ-እንክብካቤ በኋላ በትክክል ያልተፈታባቸው ብዙ አጋጣሚዎች አሉ፡፡ በቴክሳስ ሂውስተን የግል ጉዳት ጠበቃ የሆኑት ደ ላ ጋርዛ የህግ ቡድን እንዳሉት ብዙ የመኪና አደጋ ሰለባዎች ከሆስፒታል ከወጡ በኋላ በአእምሮ እና በስሜት መቃወስ ይሰቃያሉ፡፡
እነዚያ ህመምተኞች ከጭንቅላት እና ከአእምሮ ጤንነት ጀምሮ ተገቢው ህክምና ከተደረገላቸው የጤና እንክብካቤ ወጪዎች በከፍተኛ ሁኔታ እየቀነሱ እና ህመምተኞቹ በፍጥነት የተሻሉ ውጤቶችን ያገኛል፡፡ እንደ ድብርት እና PTSD ያሉ የአእምሮ ጤና መታወክዎች ረዘም ላለ ጊዜ ሲለማመዱ በኮርቲሶል ደረጃዎች፣ በልብ ምት እና በደም ግፊት ላይ ጎጂ ውጤቶች ሊኖራቸው ይችላል፡፡ 
ነገር ግን በአእምሮ ጤና መተግበሪያዎች መበራከት ብዙ ሰዎች በአእምሮ ጤንነት አስፈላጊነት ላይ እየተማሩ ናቸው፡፡ TalkSpace፣ MoodMission እና Sanvello ሁሉም ለአእምሮ ጤንነት ግንዛቤን ለማምጣት እና ግለሰቦች ምልክቶቻቸውን ከዋናው እንዲያርቁ ለመርዳት የተተነተኑ መተግበሪያዎች ናቸው፡፡ በተጨማሪም፣ እነዚህ መተግበሪያዎች የበለጠ ግላዊ እንክብካቤ የሚሰጡ ሲሆን ለጊዜው ህመምተኞችን ብቻ የሚያስታግስ “ጥቅል እርዳታ” ተግባራዊ የማድረግ ዕድላቸው አነስተኛ ነው። 
ምንጭ፡- https://www.healthtechzone.com/topics/healthcare/articles/2021/04/29/448707-how-mobile-apps-continue-impact-healthcare-industry.htm

አዳዲስ ወቅታዊ አስተማሪ መረጃዎች እንዲደረስዎ ከዚህ በታች ያሉትን ሚዲያዎች ይቀላቀሉ ወይም አባል ይሁኑ፡፡ 
ዌብሳይት፡ https://wordpress.com/view/addisubihonegn.wordpress.com 
ቴሌግራም፡ https://t.me/semonegna 
ከወደዱት Like, Comment እና Share ማድረግዎን እንዳይረሱ፡፡ 

ሰው ሰራሽ ክህሎት፣ የነገሮች በይነመረብ እና ትልቅ መረጃ ንቦችን ማዳን እንዴት እንደሚችል


Bernard Marr            Contributor        Enterprise Tech

ዘመናዊ ግብርና በንቦች ላይ የተመሠረተ ነው፡፡ በእውነቱ፣ የምንበላው ምግብ እና የምንተነፍሰው አየርን ጨምሮ አጠቃላይ ሥነ-ምህዳራችን አዳቃይ ነፍሳት ላይ ይመሰረታል፡፡ የአለም ንብ ፕሮጀክት መስራች እና ስራ አስፈፃሚ ፕሬዝዳንት ሳቢሃ ሩማኒ ማሊክ እንደሚሉት ግን የእነዚህ አዳቃይ ነፍሳት ብዛት እየቀነሰ ነው፡፡ ግን ከኦራክል ጋር በሚያስደንቅ ትብብር እና ሰው ሰራሽ ክህሎት፣ የነገሮች በይነመረብ እና ትልቅ መረጃ በችግሩ ላይ እንዲሰሩ በማድረግ አዝማሚያውን ለመቀልበስ ተስፋ ያደርጋሉ፡፡

የዓለም ንብ ቁጥር ለምን እየቀነሰ መጣ?

በተባበሩት መንግስታት የሳይንስ ፖሊሲ መድረክ (IPBES) ላይ በብዝሃ ሕይወት እና ስነምህዳር አገልግሎቶች ሪፖርት እንደተመለከተው የአበባ ዘር  አዳቃይ ነፍሳት አደጋ ላይ ናቸው፡፡
የአበባ ዘር አዳቃይ ነፍሳት ወደ መጥፋት የሚሄዱባቸው የመኖሪያ አከባቢ መጥፋት፣ የከተማ መስፋፋት፣ ፀረ-ተባዮች አጠቃቀም፣ ብክለት፣ የተፈጥሮ የአበባ መኖሪያዎች መበታተን፣ አዳኞች እና ጥገኛ ተውሳኮች እና የአየር ንብረት መለዋወጥን ጨምሮ ብዙ ምክንያቶች አሉ፡፡ ሆኖም እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በአለም ንብ ፕሮጀክት ስራ የንብ ብዛትን ለማጥናት ወይንም ጉዳዩን ከዓለም አቀፉ እይታ አንጻር ለማጥናት እና ምላሽ ለመስጠት ዓለም አቀፍ ተነሳሽነት አልነበረም፡፡

ንቦችን ማዳን ለምን አስፈላጊ ነው?

ንቦች ከሌሎች ለምሳሌ እንደ ቢራቢሮዎች ካሉ አዳቃይ ነፍሳት ጋር የዕፅዋት ዘሮችን ለማፍራት እና ለማባዛት ምክንያት እንደሆኑ ያውቃሉ?
የዩናይትድ ስቴትስ የግብርና መምሪያ (ዩኤስዲኤ) እንደገለጸው 35 ከመቶ የምግብ ሰብሎች እና ሦስት አራተኛ የአበባ እጽዋት ንቦች እና የአበባ አዳቃይ ነፍሳት ላይ ጥገኛ ናቸው፡፡ በእርግጥ በካሊፎርኒያ ውስጥ በየአመቱ የአልሞንድ ሰብል የአበባ ዘር መዳቀሉን ለማረጋገጥ በአሜሪካ ውስጥ የሚገኙት አብዛኛዎቹ ቀፎዎች ወደ ካሊፎርኒያ ይላካሉ፡፡ በእርግጥ ንቦች የፍራፍሬ ዛፎችን፣ ቡናዎችን፣ ቫኒላ እና የጥጥ እፅዋትን ጨምሮ 90% ከሚሆኑት የአለም አቀፍ የሰብል አይነቶችን ለማዳቀል (ለማራባት) ይረዳሉ፡፡ እናም በእርግጥ ጤናማ እፅዋቶች በፎቶሲንቴሲስ ምክንያት የኦክስጂን አቅርቦታችንን ለመሙላት ወሳኝ ናቸው፡፡
የአበባ አዳቃዮች ሥራቸውን ለመፈፀም በሕይወት ከሌሉ ወይም ጤናማ ካልሆኑ የአለም የሰብል ምርታችን፣ የምግብ ዋስትናችን፣ ብዝሃ ህይወታችን እና ንፁህ አየር አደጋ ላይ ነው፡፡ የማር ንቦች በዓለም ላይ በጣም አስፈላጊ የአበባ አዳቃዮች ናቸው፡፡ ለሰው ልጆች ከሚቀርበው የዓለም ንጥረ-ምግብ አቅርቦት ከ40 በመቶው የሚበዛው በንቦች ላይ የተመሰረተ ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ በግምት 2 ቢሊዮን ሰዎች በማይክሮኤለመንቶች እጥረት የሚሠቃዩ አሉ፡፡
“ህይወታችን ውስጣዊ በሆነ መልኩ ከንቦቹ ጋር የተቆራኘ ነው” ማሊክ እንደተናገረው፡፡

ዓለም አቀፍ የማር ንብ ቁጥርን ለመቆጣጠር የተጀመረ ሽርክና

የዓለም ንብ ፕሮጀክት በዓለም አቀፍ ደረጃ የተቀናጀ እና የዓለምን የማር ንብ ብዛት ለመከታተል ያተኮሩ የመጀመሪያው የግል ድርጅት ነው፡፡ ከ2014 ጀምሮ ድርጅቱ ስለ አርሶ አደሮች፣ መንግስታት፣ ንብ አናቢዎች እና ሌሎች ተልዕኮ ያላቸው ድርጅቶች ጉዳዩን በተመለከተ ግንዛቤ እንዲሰጣቸው የሳይንስ ሊቃውንት አንድ ላይ በመሰባሰብ ዓለም አቀፍ የንብ ማነስ ችግርን ያጠናሉ፡፡ እ.ኤ.አ. በ2018 የኦራክል ክላውድ ቴክኖሎጂ በዓለም አቀፍ ደረጃ የንብ ብዛት መቀነስን በተሻለ ለመረዳት ወደ ሥራው የተገባ ሲሆን የአለም ንብ ፕሮጀክት ቀፎ አውታረመረብ (The World Bee Project Hive Network) ተጀመረ፡፡

ቴክኖሎጂ ንቦችን እንዴት ይታደጋቸዋል?

ንቦችን ለማዳን ቴክኖሎጂ እንዴት ጥቅም ላይ ሊውል ይችላል? በሌሎች የፈጠራ ፕሮጄክቶች ላይ በሚተገበር ተመሳሳይ ዘዴ ንቦችን ለማዳን ቴክኖሎጂ ሊመደብ ይችላል፡፡ በመጀመሪያ፣ ወራሪ አዳኞችን ማየት እና ከንቦች እና ከቀፎዎች መረጃ መሰብሰብ የሚችሉ ማይክሮፎኖችን እና ካሜራዎችን ጨምሮ የነገሮችን በይነመረብ ዳሳሾች  መጠቀም፡፡ እንደ ገመድ አልባ ቴክኖሎጂዎች፣ ሮቦቲክስ እና የኮምፒተር እይታ ያሉ የሰው ብልሃቶች እና ፈጠራዎች ለጉዳዩ አዳዲስ ግንዛቤዎችን እና መፍትሄዎችን ለማድረስ ይረዳሉ፡፡
ከቀፎ ጤንነት ቁልፍ ከሆኑ መለኪያዎች አንዱ የሚያወጣቸው ድምፆች ናቸው፡፡ ለመረጃ አሰባሰብ ጥረቶች ወሳኝ የሆነው የህብረ ንብ ጤናን፣ ጥንካሬን እና ባህሪን ለመለየት እንዲሁም የሙቀት መጠንን፣ እርጥበትን፣ የአየር ንብረትን ሁኔታ እና የቀፎ ክብደትን ለመለየት ቀፎዎችን “ማዳመጥ” ነው፡፡ የድምፅ እና የምስል ዳሳሾች እንዲሁ ለንብ መንጋ ስጋት ሊሆኑ የሚችሉ ጠላቶችን መለየት ይችላሉ፡፡ ከዚያ በኋላ መረጃው ለመተንተን ሰው ሰራሽ ክህሎት (AI) ስልተ ቀመሮች (algorithms) ሥራ ላይ ወደሚውልበት ወደ ኦራክል ደመና (ክላውድ) ይመገባል፡፡
ስልተ ቀመሮቹ (algorithms) ዘይቤዎችን (patterns) ይፈልጉና ለመሰደድ እየተዘጋጀ ያለ የቀፎ ባህሪያትን ለመተንበይ ይሞክራሉ፡፡ ግንዛቤዎቹ ከዚያ ንብ አናቢዎችና የአካባቢ ጥበቃ ባለሙያዎች ጋር ይጋራሉ። ስለዚህ ቀፎዎችን ለመከላከል ለመሞከር ወደ ውስጥ መግባት ይችላሉ፡፡ እሱ በዓለም አቀፍ ደረጃ የተገናኘ አውታረ መረብ በመሆኑ፣ ስልተ ቀመሮቹ እንዲሁ በተለያዩ የዓለም አካባቢዎች ውስጥ በሚገኙ የህብረ ንብ ልዩነት የበለጠ ማወቅ ይችላል።
ተማሪዎች፣ ተመራማሪዎች እና ፍላጎት ያላቸው ዜጎችም እንዲሁ ከመረጃው ጋር መስተጋብር መፍጠር፣ በቀፎው አውታረመረብ ክፍት ኤ.ፒ.አይ አማካኝነት ከእሱ ጋር መሥራት እና በቻትቦት በኩል መወያየት ይችላሉ፡፡ ለምሳሌ፣ የድምፅ እና የምስል ዳሳሾች የንብ ጠላቶችን መለየት ይችላሉ፣ ይህም ለንብ መንጋ ስጋት ሊሆን ይችላል፡፡
ከንብ ጠላት የክንፍ እርግብግቢት ወይም የሚሰማው ድምፅ ከንቦች የተለየ ነው፣ እናም AI ይህንን በራስ-ሰር ማንሳት እና የንብ አናቢዎችን ስለ ንብ ጠላት ስጋት ማስጠንቀቅ ይችላል፡፡ የአለም ንብ ብዛትን ለማዳን የሚረዳ የእውነተኛ ጊዜ መረጃን ለማካፈል እና ሀብቶችን ለማሰባሰብ ቴክኖሎጂ ለዓለም ንብ ፕሮጀክት ቀላል እየሆነለት ነው፡፡ በእርግጥ ማሊክ “ከኦራክል ደመና ጋር ያለን አጋርነት በተፈጥሮ እና በቴክኖሎጂ መካከል ያልተለመደ ጋብቻ ነው” ሲል አጋርቷል፡፡ ቴክኖሎጂው የአለም ንብ ፕሮጀክት ቀፎ አውታረ መረብን ተፅእኖ በመላው ዓለም ለማባዛት እየረዳ ሲሆን ንቦችን በፍጥነት እና ይበልጥ ውጤታማ በሆነ መንገድ ለማዳን እርምጃ ይወስዳል፡፡
ምንጭ፡- ፎርብስ መፅሄት https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2020/04/22/how-artificial-intelligence-iot-and-big-data-can-save-the-bees/?sh=7cbf1f201d9e
አዳዲስ ወቅታዊ አስተማሪ መረጃዎች እንዲደረስዎ
https://wordpress.com/view/addisubihonegn.wordpress.com
https://t.me/semonegna

የማር ንቦች አስተዋፅኦ ለሰብል የአበባ ዘር ልማት፣ ለምግብ ዋስትና እና ለኢኮኖሚ መረጋጋት በኢትዮጵያ


Fikadu, Z. (2020). The Contribution of Managed Honey Bees to Crop Pollination, Food Security, and Economic Stability: Case of Ethiopia. The Open Agriculture Journal, 13(1), 175–181. https://doi.org/10.2174/1874331501913010175  
Honeybee and Pollination
ይህ ጽሑፍ በኢትዮጵያ ሁኔታ የማር ንቦች የአበባ ማዳቀል (የአበባ ዘር ልማት)አገልግሎት ለግብርና ሰብሎች እና ለምግብ ዋስትና ያለውን ሚና እና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ይገመግማል፡፡ የማር ንቦች ለዘር ማዳቀል እና የበርካታ የግብርና ሰብሎችን ጥራት እና ብዛት ለማሻሻል በጣም አስፈላጊ የሆኑ የአበባ ዘር ልማት አገልግሎት ይሰጣሉ፡፡ 
በኢትዮጵያ ከተመረቱት ጉልህ 53 ሰብሎች ውስጥ 33 (62.2%) ስነይወታዊ አዳቃዮች ላይ ጥገኛ ናቸው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የማር ንቦች ወሳኝ ኢኮኖሚያዊ ሚና ያላቸው ሲሆን በግብርና ሰብሎች ላይ የአበባ ዘር ልማት አገልግሎት መስጠታቸው በኢትዮጵያ ወደ 815 ሚሊዮን ዶላር ያህል ነው፡፡ የሆነ ሆኖ ይህ አስተዋጽኦ በኢትዮጵያ አርሶ አደሮች ዘንድ አይስተዋልም፡፡
የማር ንብ የአበባ ዘር ልማት አገልግሎት በሰው ልጅ አመጋገብ፣ የምግብ ዋስትና አቅርቦት፣ የቤተሰብ ገቢ እና ሥነ ምህዳር የማሻሻል አገልግሎቶች ላይ ወሳኝ ሚና ይጫወታል፡፡ በመላው ዓለም የማር ንቦችን ጨምሮ በአዳቃይ ነፍሳት ማሽቆልቆል የተነሳ የአበባ ዘር ልማት አገልግሎት አቅርቦት ለግብርና ዘርፍ ትልቅ ሥጋት ፈጥሯል፣ ምክንያቱም አንድ ሦስተኛ የሚሆኑት የግብርና ምርቶች አዳቃይ ነፍሳት በዋናነት በማር ንቦች ላይ የተመሰረቱ በመሆናቸው ነው፡፡
ለንብ መንጋዎች ማሽቆልቆል መንስኤ ከሆኑት በርካታ ምክንያቶች መካከል ተገቢ ያልሆነ ፀረ-ተባዮች አጠቃቀም እና የአየር ንብረት ለውጥ ዋና ዋናዎቹ እና ለአደጋ ያጋለጡ ናቸው፡፡ የንብ መንጋ ማሽቆልቆል ሊያስከትል የሚችላቸው መጥፎ ውጤቶች ውስጥ በሰብሎች መቀነስ ምክንያት የሚከሰቱ ቀጥተኛ ኢኮኖሚያዊ ኪሳራዎችን እንዲሁም በስነ-ምህዳሩ ውስጥ ያለው ዝቅተኛ ምርታማነት ምክንያት በግብርናው እንቅስቃሴ ላይ ሰፊ ተጽዕኖ ማሳደር ይገኙበታል፡፡ በኢትዮጵያ የንቦችን የአበባ ዘር ልማት አገልግሎት በማስተዋወቅና እንደ ግብርና ልማት ፓኬጅ በመጠቀም የንብ ልማትን እና የሰብል ምርትን ማሻሻል ይቻላል፡፡

በእንግሊዝ እና በአውሮፓ ህብረት ውስጥ የአስትራዜኔካ (AstraZeneca) ክትባት አዳዲስ መሰናክሎች ገጥሞታል፡፡


ብሪታንያ ከ30 ዓመት በታች ለሆኑ ሰዎች አማራጭ መድሃቶችን እሰጣለሁ አለች፣ የአውሮፓ ተቆጣጣሪ ደግሞ አልፎ አልፎ ለሚከሰት የደም መርጋት ጋር ሊገናኝ የሚችለውን ችግር አግኝቻለሁ’ ብለዋል፡፡

በቤንጃሚን ሙለር           ኒውዮርክ

 ሎንዶን – ብሪታንያ ረቡዕ ዕለት ከ30 ዓመት በታች ለሆኑ አዋቂዎች የአስትራዜኔካ ክትባት መጠቀሙን እንደምትገታ ገለጸች፡፡ ምክንያቱም አልፎ አልፎ የደም መርጋት አደጋ በማስከተሉ በዓለም አቀፍ ደረጃ የተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝን እና በችግሩ ላይ የሚደርሰው ጥፋት ያርቁ ዘንድ በክትባት ላይ የሚተማመኑ በርካታ ሀገሮች መካከል ጥምረት ስለሚያስፈልግ ነው፡፡

የአውሮፓ መድኃኒቶች ኤጄንሲ 27 የአውሮፓ ህብረት አባል አገራት ውስጥ ክትባቱን እንዴት እንደሚጠቀሙ ውሳኔዎችን ለነሱ በመተው፣ በክትባቱ እና አልፎ አልፎ በሚከሰተው የደም መርጋት መካከልሊኖር የሚችልን ትስስርአስረድቷል፡፡

ውሳኔዎቹ በረሃብ ዓለምአቀፍ ደቡብ ውስጥ የሚሞቱ ሰዎችን ለመቀነስ በሚደረገው ውጊያ እንደ ዋና መሣሪያ ሆኖ ለተመለከተው ለአስትራዜኔካ ክትባት ከፍተኛ ውድቀትን ይወክላሉ፡፡

  በዓለም ላይ በጣም በሰፊው የሚሰጠው የኮሮና ቫይረስ ክትባት፣ ከአንዳንድ አማራጮች ይልቅ በጣም ርካሽ እና ለማከማቸት ቀላል ስለሆነ፣ ቢያንስ 111 ሀብታም እና ድሃ አገሮችን እንዲጠቀሙበት በማበረታታት ላይ ናቸው፡፡

መቀመጫውን በብሪታንያ ያደረገው አስትራዜኔካ በዚህ አመት ሶስት ቢሊዮን ዶዞችን ለማድረስ ቃል ገብቷል፡፡ ይህም በዓለም ዙሪያ ከአምስት ሰዎች ወደ አንድ የሚጠጉትን ለመከተብ ቃል ገብቷል፡፡

 ሙሉ የጥናቱን ፅሁፍ በዚህ ሊንክ ያገኙታል፡፡

https://www.nytimes.com/2021/04/07/world/europe/astrazeneca-uk-european-union.html?

ለተለያዩ ወቅታዊ መረጃዎች https://addisubihonegn.wordpress.com/ ይጎብኙ ወይም https://t.me/semonegna ቤተሰብ ይሁኑ፡፡

 

የንብ አረባብ ዘዴ እና የንብ ውጤቶች በህብረ-ንቦች ላይ የሚያሳድሩት የሙቀት ተፅዕኖዎች በጥናት ተረጋገጠ


የንብ አረባብ ዘዴ እና የንብ ውጤቶች በህብረ-ንቦች ላይ የሚያሳድሩት የሙቀት ተፅዕኖዎች

Daniel Cook, Alethea Blackler, James McGree, Caroline Hauxwell

በ1854 (እ.ኤ.አ) ላንግስትሮዝን የሚንቀሳቀስ ባለፍሬም ቀፎ ዲዛይንና የማዘመን ሥራ ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ የቀፎ ዲዛይንና የንብ ማነብ ሂደቶች በመሠረቱ አልተለወጡም፡፡

የአፒስ ሜሊፌራ ሊኔስ ህብረ-ንቦች (ሂሚንቶፕቴራ አፒዴ) (የማር ንብ) ለዕጭ ዕድገት ወሳኝ በሆነው ከ 34.5 – 35.5°ሴ ባለው ጠባብ የሙቀት ክልል ውስጥ ያለውን የቀፎ ሙቀት መጠን ይጠብቃሉ፡፡

ንቦች የቀፎ አከባቢን ማሻሻያ በማድረግ የቀፎው ሙቀት ተፈላጊና ተመጣጣኝ ላይ ለማቆየት ከፍተኛ ኃይልን ያወጣሉ፡፡

የሰው ልጅ የማር መሰብሰብ ሂደቶች እና በማር የተሞላው ሰም (የሙቀት መጠን ምንጭ) መወገድ በቀፎው የሙቀት መጠን ላይ የኃይል መጨመርን የሚጠይቅ መጥፎ ተጽዕኖ ያሳድራሉ፡፡

በንቦቹ ላይ ያለው ይህ ተጨማሪ የኃይል ፍላጎት በህብረ-ንቦቹ ላይ ተጨማሪ ሥራ (የጭንቀት ዓይነት) ሲሆን ሠራተኛ ንቦችን ከሌሎች አስፈላጊ ሥራዎች ይልቅ ወደ አካባቢያዊ ሙቀት አስተዳደር ያዞራል፡፡  

የማር መወገድ እና ማውጣት ያስከተለውን የሙቀት ኃይል ብክነት፣ የአውስትራሊያ መደበኛ ላንግስትሮዝ ባለ 10 ፍሬም ቀፎ የሙቀት መጥፋት መጠን፣ እንዲሁም ባልተያዘ የንብ ቀፎ ውስጥ የማር እና የሰም ውጤት እንደ ሙቀት ሰጪ አካል መርምረናል፡፡  

ውጤቶቹ እንደሚያሳዩት ከማር ማምረት ወይም ፍሬም ከተጨመረ በኋላ የቀፎው አከባቢን ሙቀት ለማስተካከል ከፍተኛ የኃይል ወጪ ያስፈልጋል፡፡  

ማር ከላንግስትሮዝ ቀፎ ቀለል ካለው ዲዛይን የተነሳ ለውጫዊ የሙቀት ለውጥ እንደ የሙቀት ቋት ሆኖ የሚሠራ፣ የሙቀት ኪሳራዎችን በከፊል ሊያስታርቅ የሚችል የቀፎ ውስጥ የሙቀት አማቂ ሃይልን ይሰጣል፡፡  

አሁን ባለው የንብ አረባብ ባህል እና የቀፎ ዲዛይን የእነዚህን ተጽዕኖዎች መለየት የንብ ቀፎዎችን እና ተጓዳኝ አሠራሮችን ንድፍ ለማሻሻል ይረዳል፡፡  

እነዚህ ማሻሻያዎች ለህብረ-ንቡ የአበባ ማዳቀል ተግባርና የአበባ የመሰብሰብ ቅልጥፍናን በመጨመር በንብ መንጋ ላይ የሥራ ጫናን ሊቀንሱ ይችላሉ፡፡

ሙሉ የጥናቱን ፅሁፍ በዚህ ሊንክ ያገኙታል፡፡

Publisher URL: https://academic.oup.com/jee/article/114/2/538/6168215

Unpaywall URL: https://academic.oup.com/jee/advance-article-pdf/doi/10.1093/jee/toab023/36549547/toab023.pdf

DOI: https://doi.org/10.1093/jee/toab023

ለተለያዩ ወቅታዊ መረጃዎች www.addisubihonegn@wordpress.com ይጎብኙ ወይም https://t.me/semonegna ቤተሰብ ይሁኑ፡፡

የሰም እንጀራ ዕድሜ የንብ (አፒስ መሊፌራ) መንጋ ምርታማነት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር አንድ ጥናት አመለከተ፡፡


የሰም እንጀራ ዕድሜ የንብ (አፒስ መሊፌራ) መንጋ ምርታማነት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያሳድራል

EKA Taha, OM Rakha, ESM Elnabawy, MM Hassan, DMB Shawer

Journal of King Saud University-Science

የጥናቱ ዓላማዎች

ንቦች በዋናነት የሰም እንጀራ ለመራቢያ እና ምግብ ማከማቻነት ይጠቀሙበታል፡፡  በተደጋጋሚ ዕጭ በሚፈለፈልበት ወቅት የሰም እንጀራው ቀለም ይቀየራል፤ እንዲሁም የአይነበጎ መጠን ይቀንሳል፡፡ ስለዚህ የዚህ ጥናት ዓላማ የሰም እንጀራ ዕድሜ የንቦች የሰውነት መጠን መቀነስንና በህብረ-ንቦች ምርታማነት አቅም ላይ የሚያሳድረውን ተፅዕኖ ማጥናት ነው፡፡ 

የጥናት ዘዴ

እያንዳንዳቸው 12000 ንቦች ሃያ የተዳቀሉ የካርኒዮላን ​​ህብረ-ንቦች ጥቅም ላይ ውለው ነበር፡፡ ከ1-3 ዓመት ዕድሜ ያላቸው የማር እንጀራዎች እንደ አዲስ እንጀራዎች ፣ እና ከ4-6 ዓመት ዕድሜ ያላቸው የሰም እንጀራዎች እንደ አሮጌ እንጀራዎች ያገለግሉ ነበር፡፡ የሰራተኛ ፣ ንግስት ፣ ድንጉላ  ክብደት እና የንብ ወተት (ሮል ጀሊ)፣ የንግስት አርኬና ፣ የአበባ ዱቄትና ማር ማከማቸት እና የሰራተኛ እና የድንጉላ አስተዳደግ መረጃ ተወስዷል ፡፡

ውጤት

እንደ ማጠቃለያ: በአዲስ የሰም እንጀራ ላይ አዲስ የሚፈለፈሉ ሰራተኛ፣ ድንጉላና ንግስት ንቦች የሰውነት ክብደት እንዲሁም ተንከባካቢና ቀሳሚ ሰራተኛ ንቦች ከአሮጌ እንጀራ ላይ ከተገኙት ይልቅ ከፍተኛ ክብደት ያላቸው ሆነው ተገኝተዋል፡፡  በአዲስ እንጀራ ላይ ያሉ ህብረ-ንቦች ከአሮጌ እንጀራ ላይ ከተገኙት ይልቅ የንብ ዳቦ (ፅጌ ብናኝ) እና ማርን በመሰብሰብ፣ የንብ ወተትን በማምረት፣ ሰራተኛና ድንጉላ ንብን በመንከባከብ በኩል የበለጠ ንቁ ነበሩ፡፡ ከጥናቱ ማጠቃለል እንደተቻለው የእያንዳንዳቸው ንቦች የሰውነት መጠን እና የህብረ-ንቡ ምርታማነት በሰም እንጀራ ዕድሜ መጨመር ምክንያት እየቀነሰ እንደሚሄድ ድምዳሜ ላይ ተደርሷል፡፡  የህብረ-ንቡን ዕድገት ለማበረታታትና ምርታማነትን ለመጨመር የማር እንጀራን በየሦስት ዓመቱ በአዲስ መተካት ይመከራል፡፡  

ሙሉ የጥናቱን ፅሁፍ በዚህ ሊንክ ያገኙታል፡፡ https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1018364721000975

ትብብር ያስፈልጋል – የእውነተኛውን ዓለም ውስብስብነት ለመገንዘብ የንብ ጤና እንደ አንድ ሁለገብ ማሳያ ሞዴል


ከልማዳዊው ሳይንሳዊ ትብብር አልፈው ውስብስብነት ላይ ያተኮረ ምርምርን በመንደፍ ረገድ ሳይንቲስት ያልሆኑ ምሁራንን ለማካተት የሚያስችል ሁለገብ አከራካሪ አምሳያ እናዘጋጃለን፡፡ 
የንብ ጤና እያሽቆለቆለ የመጣውን ጉዳይ ዘርፈ ብዙ ጣልቃ ገብነት ለሚፈልጉ ውስብስብ የእውነተኛ ዓለም ችግሮች ምሳሌ እንጠቀማለን፡፡ 
የማር ንቦች የምንበላቸውን ፍራፍሬዎችና አትክልቶች የሚያዳቅሉልን ጠቃሚ ነፍሳት ናቸው፡፡ 
ከቅርብ ዓመታት ወዲህ እነዚህ ነፍሳት በአስጊ ሁኔታ እየሞቱ ነው፡፡ 
ንቦች ብዙ ተግዳሮቶችን በሚገጥሙበት ውስብስብ እውነታ ላይ ምርምርን እንደገና ለማቀናጀት ንብ አናቢዎች ፣ አርሶ አደሮች እና ሳይንቲስቶችን ጨምሮ በቡድን ተሰባሰብን፡፡ 
በሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ እንዴት የንብ ሞት ችግርን ማጥናት እንዳለብን እና በህብረ ንብ የመስክ ሙከራዎችን ማካሄድ እንዳለብን መክረናል፡፡ 
እንደዚህ ዓይነቱን የትብብር ምርምር ለመቅረጽ ወሳኝ ምክንያቶች እምነትን እና ስልጣንን እናሳያለን፣ እናም ሳይንቲስቶችን እና ሳይንቲስት ያልሆኑ ምሁራንን በአንድነት ከሚመለከታቸው ዋና ዋና ነገሮች እና ስፍራዎች ጋር አብሮ የሚያገናኝ ትብብርን ለመቅረጽ ሞዴል እናቀርባለን። 
እባክዎን ቀሪዉን ከዋናው ፅሁፍ ያንብቡት
https://www.academia.edu/38452405/Collaboration_matters_Honey_bee_health_as_a_transdisciplinary_model_for_understanding_real_world_complexity?email_work_card=thumbnail

Infodemic (የመረጃ ወረርሽኝ)


ብዙ ሐሰተኛ መረጃዎች ጎጂ በሆነ መንገድ እየተሰራጩ ይገኛል፡፡

ይህ የተዛባና ጎጂ መረጃ በፍጥነት የመዛመት ሁኔታ infodemic በመባል ይጠራል፡፡ “Infodemic” እንደ “አንድ በሽታ” ስለ አንድ ጉዳይ የተሳሳተ መረጃ በፍጥነት እና በስፋት መስፋፋትን የሚያመለክት የinformation “መረጃ” እና የpandemic  “ወረርሽኝ” ጥምር ቃል ነው። 
አንዳንዴ የመረጃ ፍሰቱን ፍጥነት ለመግለፅና እንደ ቫይረስ በከፍተኛ ፍጥነት የሚዛመት ስሁት መረጃ መሆኑን ለማሳየት viral ብለው ይጠሩታል፡፡ 
እንደ WHO ዘገባ ከሆነ ከ COVID-19 ጋር ተያያዥነት ያለው infodemic ልክ እንደ ቫይረሱ አደገኛ ነው፡፡ የማኅበራዊ ሚዲያ ኩባንያዎች አመራሮች የተሳሳተ መረጃ infodemic መረጃን ለመቋቋም አልቻሉም፡፡ ይህን ችግር ለመቋቋም መንግስታትም አቅቷቸዋል፡፡ 
ከመጠን በላይ የሆነ በተለምዶ የማይታመንና ችግር ፈጣሪ አሳሳች መረጃ በፍጥነት ስለሚሰራጭ መፍትሄውን ለማሳካት አስቸጋሪ ያደርገዋል። 
የሚሰማውን፣ የሚታየውን ሁሉ እውነት ብሎ መቀበልና መልሶ መንገር አስቸጋሪ የሆነበት ደረጃና ጊዜ ላይ ደርሰናል፡፡ አንድን መረጃ ከማመናችን በፊት እውነትነቱን ለማረጋገጥ ከታወቀና ህጋዊ የመረጃ ተቋም የወጣ መሆኑን፣ ከብዙ እውነተኛ ተቋማት በኩል የተዘገበ መሆኑን፣ በሌሎች የእውነተኛ መረጃ አረጋጋጭ ተቋማት (Fact Checker institutions) ይፋዊ ማረጋገጫ የተሰጠው መሆኑን፣ ከቻልን በቦታው የሚገኙ ሰዎችን ወይም ሚዲያዎችን መጠየቅ ተገቢ ነው፡፡ ካልሆነ ግን ቢያንስ የተጣራ መረጃ ይፋዊ መግለጫ እስኪሰጥበት ዝም ማለት ይሻላል፡፡